Każdego dnia z atopowym zapaleniem skóry pojawia się nowe pytanie

Czym jest atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry (AD) to przewlekła choroba zapalna skóry, której objawami są silne swędzenie, suchość i nawracające egzemy. Często pojawia się w dzieciństwie, ale może rozwinąć się lub utrzymywać w każdym wieku.

‍

Choroba ma przebieg nawracający, z okresami względnej stabilizacji i zaostrzeń. Wyprysk atopowy nie jest zaraźliwy i może wpływać na sen, naukę, pracę, zdrowie psychiczne oraz jakość życia. Przewodnik na stronie mama health poświęcony różnicom między egzemą a wypryskiem atopowym wyjaśnia, jak te dwa terminy się ze sobą wiążą.

Co powoduje atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry wynika z połączenia zaburzeń bariery skórnej, zaburzeń regulacji immunologicznej, predyspozycji genetycznych oraz czynników środowiskowych. Osłabiona bariera skórna powoduje utratę wilgoci i ułatwia przenikanie substancji drażniących, alergenów oraz drobnoustrojów.

‍

Nawroty mogą się nasilać pod wpływem suchej pogody, upałów, pocenia się, substancji zapachowych, silnych środków czyszczących, niektórych tkanin, stresu, infekcji i drapania. Może też występować alergia pokarmowa, zwłaszcza u małych dzieci z ciężką egzemą, ale zazwyczaj nie jest to główna przyczyna. Często pojawiają się indywidualne czynniki wywołujące, które bywają zaskakujące – na przykład przewodnik na stronie mama health dotyczący kawy i egzemy to jeden z przykładów często zadawanych pytań.

Możliwości leczenia

Podstawowe leczenie obejmuje codzienne nawilżanie skóry, delikatne kąpiele, ograniczenie czynników wywołujących objawy oraz miejscową terapię przeciwzapalną, np. kortykosteroidami, inhibitorami kalcyneuryny lub innymi środkami niesteroidowymi. U wybranych pacjentów pomocne są okłady nawilżające i fototerapia. Przewodnik serwisu mama health po najlepszych kremach na egzemę pokazuje, czego ludzie używają, a artykuł o leczeniu egzemy na twarzy omawia obszary, w których standardowe produkty się nie sprawdzają.

‍

Umiarkowana lub ciężka postać atopowego zapalenia skóry może wymagać stosowania leków biologicznych lub doustnych terapii immunologicznych ukierunkowanych, a dupilumab to jedna z głównych opcji. Plany leczenia powinny obejmować terapię podtrzymującą, wskazówki na wypadek zaostrzeń, postępowanie w przypadku infekcji oraz monitorowanie skutków działania leków. Pytania między wizytami możesz kierować na stronę mama health – to bezpłatna platforma wsparcia dla osób z egzemą, oparta na wiedzy medycznej i doświadczeniach innych osób.

Życie z atopowym zapaleniem skóry

Podstawowa pielęgnacja opiera się na stosowaniu bezzapachowego kremu nawilżającego co najmniej raz dziennie i zaraz po kąpieli w letniej wodzie, używaniu łagodnych środków myjących tylko tam, gdzie to konieczne, noszeniu przewiewnej odzieży oraz przepisanym leczeniu przeciwzapalnym, które należy rozpocząć na wczesnym etapie zaostrzenia.

‍

Zaburzenia snu i drapanie tworzą błędne koło, a to właśnie nocne swędzenie często skłania kogoś do szukania pomocy. Krótkie paznokcie, chłodne okłady, odpowiednie leczenie nocnego swędzenia oraz radzenie sobie ze stresem i lękiem – to wszystko pomaga ograniczyć uszkodzenia skóry. Przewodnik serwisu mama health dotyczący wsparcia psychologicznego i egzemy zawiera informacje na temat dotychczasowych badań. Zmiany, jakie zachodzą z tygodnia na tydzień, możesz śledzić w jednym miejscu dzięki aplikacji „ mama health ” – darmowej aplikacji poświęconej egzemie, stworzonej we współpracy z naszymi lekarzami.

Kiedy należy zgłosić się na pogotowie

Natychmiast zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz szybko rozprzestrzeniające się bolesne zmiany skórne, gorączkę, skupiska jednolitych pęcherzy, wgłębione nadżerki (małe, okrągłe otwarte rany), objawy ze strony oczu, obfite wydzielanie ropy lub strupy albo wyraźny obrzęk. Te objawy mogą wskazywać na egzemę opryszczkową lub poważną infekcję bakteryjną.

Rokowanie

Atopowe zapalenie skóry często da się opanować, ale może wymagać długotrwałej terapii podtrzymującej. U wielu dzieci objawy ustępują wraz z wiekiem, podczas gdy u niektórych utrzymują się aż do dorosłości lub pojawia się wyprysk dłoni, twarzy albo wyprysk zawodowy. Przewodnik na stronie mama health poświęcony temu, czy wyprysk ustępuje, zawiera aktualną wiedzę na ten temat.

Kto jest narażony na wystąpienie atopowego zapalenia skóry?

Czynniki ryzyka to: osobista lub rodzinna historia atopowego zapalenia skóry, astmy lub alergicznego nieżytu nosa; warianty genów odpowiedzialnych za filagrynę i inne elementy bariery skórnej; sucha lub wrażliwa skóra; środowisko miejskie lub zanieczyszczone; oraz częsty kontakt z czynnikami drażniącymi.

‍

Do powikłań zaliczają się bakteryjne lub wirusowe infekcje skóry, bezsenność, lęk lub depresja, problemy z oczami, alergia kontaktowa oraz skutki uboczne wynikające z niewłaściwego leczenia.

Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry?

Objawy to silne swędzenie, sucha i wrażliwa skóra, zaczerwienione lub przebarwione plamy, łuszczenie się, pęknięcia, małe grudki, sączenie lub tworzenie się strupów podczas zaostrzeń oraz zgrubienie skóry spowodowane ciągłym drapaniem. Rozmieszczenie zmian zależy od wieku i może obejmować twarz, szyję, dłonie, nadgarstki, kostki oraz zgięcia łokci i kolan.

‍

Ponieważ egzema wygląda inaczej w zależności od tego, gdzie się pojawia, na stronie mama health znajdziesz poradniki dotyczące wysypki na szyi, wysypki na brzuchu oraz plamistej skóry.

Jak diagnozuje się atopowe zapalenie skóry?

Pracownik służby zdrowia diagnozuje atopowe zapalenie skóry, biorąc pod uwagę swędzenie, wiek w momencie pojawienia się objawów, przebieg zaostrzeń, wywiad rodzinny, czynniki wywołujące, reakcję na leczenie oraz charakterystyczny rozkład zmian wypryskowych. Podczas badania sprawdza się też, czy nie ma infekcji, lichenifikacji (pogrubienia skóry spowodowanego długotrwałym drapaniem), zmian w okolicy oczu i innych chorób atopowych.

‍

Nie ma jednego konkretnego badania krwi, które pozwoliłoby postawić diagnozę. Badania krwi na alergie nie są rutynowo wymagane i same w sobie nie pozwalają na rozpoznanie tej choroby. Testy płatkowe mogą wykryć współistniejące alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, natomiast wymazy, zeskrobki skóry lub biopsje są zarezerwowane na przypadki podejrzenia infekcji lub alternatywnej diagnozy. Wyniki i pisma można przeczytać prostym językiem w aplikacji „ mama health ” – darmowej aplikacji wspierającej osoby z atopowym zapaleniem skóry.