Każdego dnia z niewydolnością serca pojawia się nowe pytanie

Czym jest niewydolność serca?

Niewydolność serca nie oznacza, że serce przestało bić, a sama nazwa budzi u ludzi większy strach, niż często wynika to z ich rzeczywistej sytuacji. To przewlekła choroba, w której serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, by zaspokoić potrzeby organizmu, albo potrafi to robić tylko przy nienormalnie wysokim ciśnieniu napełniania.

‍

Może to wiązać się z osłabieniem skurczu, zaburzeniami rozkurczu lub jednym i drugim, i może dotyczyć lewej, prawej lub obu stron serca. Objawy mogą utrzymywać się na stałym poziomie podczas leczenia albo nagle się pogorszyć w trakcie ostrej dekompensacji, która wymaga natychmiastowej pomocy. Przewodnik serwisu mama healthna temat niewydolności serca bardziej szczegółowo omawia jej przyczyny, leczenie i codzienne życie.

Co powoduje niewydolność serca?

Do najczęstszych przyczyn należą choroba wieńcowa, przebyty zawał serca, długotrwałe nadciśnienie, wady zastawek serca, kardiomiopatia, zaburzenia rytmu serca, wrodzone wady serca oraz stany zapalne lub toksyny uszkadzające mięsień sercowy.‍

‍

Cukrzyca, choroby nerek, otyłość, bezdech senny, zaburzenia tarczycy, nadużywanie alkoholu lub środków pobudzających, niektóre metody leczenia nowotworów oraz choroby genetyczne też mogą mieć na to wpływ. Czasami występuje więcej niż jedna przyczyna.

Możliwości leczenia

Leczenie może obejmować leki moczopędne na zatrzymanie płynów oraz leki zgodne z wytycznymi, które łagodzą objawy i zmniejszają ryzyko hospitalizacji. Dokładna kombinacja zależy od frakcji wyrzutowej, ciśnienia krwi, czynności nerek, poziomu potasu, rytmu serca i innych czynników. Przewodniki serwisu mama health dotyczące leków na niewydolność serca oraz czterech leków, które zmieniły sposób leczenia tej choroby, wyjaśniają, jak działa każdy z nich i dlaczego zazwyczaj przepisuje się je razem.

‍

W wybranych przypadkach wskazana może być rehabilitacja kardiologiczna, zalecenia dotyczące sodu i płynów, leczenie chorób współistniejących, wszczepione urządzenia, zabiegi na zastawkach, rewaskularyzacja lub zaawansowane terapie, takie jak urządzenia wspomagające pracę komór serca i przeszczepy. Sól to najczęściej poruszany temat w codziennej opiece, o którym piszemy w sekcji „Niewydolność serca a spożycie soli”. Pytania między wizytami można kierować na stronę mama health – to bezpłatna platforma wsparcia dla osób z niewydolnością serca, oparta na wiedzy medycznej i doświadczeniach innych osób.

Życie z niewydolnością serca

Codzienne samokontrola pomaga wcześnie wykryć nasilenie obrzęku. Zespoły medyczne często opracowują indywidualny plan działania, który obejmuje wagę, obrzęk, duszności, ciśnienie krwi i przyjmowanie leków, a także wskazówki, co robić, gdy któryś z tych parametrów ulegnie zmianie.

‍

Regularna aktywność fizyczna w bezpiecznym zakresie, szczepienia, rzucenie palenia (jeśli to dotyczy) oraz staranne kontrolowanie ciśnienia krwi, cukrzycy, chorób nerek i bezdechu sennego – to wszystko sprzyja długotrwałemu zdrowiu. Niesteroidowe leki przeciwzapalne i niektóre inne leki mogą pogarszać zatrzymywanie płynów w organizmie, dlatego warto skonsultować ich stosowanie z lekarzem, zamiast samodzielnie je odstawiać. Utrata apetytu i zaburzenia snu to częste problemy, o których jednak za mało się mówi – więcej na ten temat znajdziesz w poradnikach serwisu mama health dotyczących odżywiania przy słabym apetycie oraz przewlekłej bezsenności. Codzienne pomiary wagi, leki i objawy możesz zapisywać w jednym miejscu w aplikacji „ mama health ” – darmowej aplikacji poświęconej niewydolności serca, stworzonej we współpracy z naszymi lekarzami.

Kiedy należy zgłosić się na pogotowie

Zgłoś się na pogotowie, jeśli wystąpią u Ciebie: silna duszność w spoczynku, różowa lub spieniona plwocina, ból w klatce piersiowej, omdlenie, sinienie lub poszarzenie warg, nagłe, silne splątanie, bardzo szybkie lub nieregularne bicie serca połączone ze słabością albo gwałtowne pogorszenie stanu, przy którym nie możesz leżeć płasko.

Co można osiągnąć dzięki leczeniu?

Niewydolność serca to zazwyczaj schorzenie przewlekłe, a dzięki nowoczesnemu leczeniu objawy i sprawność w codziennym funkcjonowaniu mogą się znacznie poprawić. To, jak bardzo się to odczuje, zależy od przyczyny, pracy serca, stanu nerek, reakcji na leczenie i innych schorzeń – a zespół kardiologów na bieżąco ocenia wszystkie te czynniki. Leczenie niewydolności serca znacznie się zmieniło w ostatnich latach, a kombinacja leków, która jeszcze dziesięć lat temu nie była dostępna, teraz stanowi standard.

Kto jest narażony na wystąpienie niewydolności serca?

Do czynników ryzyka zaliczają się choroba wieńcowa, wysokie ciśnienie krwi, cukrzyca, otyłość, palenie papierosów, choroby nerek, bezdech senny, wady zastawek serca, zaburzenia rytmu serca, przebyty zawał serca, kardiotoksyczna chemioterapia, nadmierne spożywanie alkoholu oraz kardiomiopatia w rodzinie.

‍

Niewydolność serca jest również monitorowana wraz z nerkami i wątrobą, bo ich funkcjonowanie jest ściśle powiązane z wydajnością pracy serca, a także z rytmem serca i równowagą płynów w organizmie. Te badania to po prostu rutynowa opieka, a nie oznaka, że coś jest nie tak.

Jakie są objawy niewydolności serca?

Objawy to: duszności podczas wysiłku lub w pozycji leżącej na plecach, budzenie się w nocy z powodu duszności, zmęczenie, zmniejszona wytrzymałość wysiłkowa, obrzęki stóp, kostek, nóg lub brzucha, szybki przyrost masy ciała spowodowany zatrzymaniem płynów, uporczywy kaszel, kołatanie serca, zawroty głowy, utrata apetytu i trudności z koncentracją. Niewydolność prawej komory serca może powodować wyraźny obrzęk brzucha i rozszerzenie żył szyjnych.

‍

Uporczywy kaszel łatwo przypisać czemuś innemu, a poradnik na stronie mama health o uporczywym kaszlu i o tym, kiedy warto pójść do lekarza, wyjaśnia, na co warto zwrócić uwagę. Zmęczenie, które nie mija po odpoczynku, to często objaw, z którym ludzie radzą sobie najtrudniej – o tym piszemy w artykule „Zmęczenie, które nie jest zwykłą zmęczeniem”.

Jak diagnozuje się niewydolność serca?

Ocena zaczyna się od wywiadu dotyczącego objawów, przeglądu przyjmowanych leków, badania pod kątem objawów zastoju, elektrokardiogramu, prześwietlenia klatki piersiowej oraz badań laboratoryjnych, w tym stężenia peptydów natriuretycznych. Poziomy te mogą potwierdzać lub wykluczać niewydolność serca w odpowiednim kontekście klinicznym, natomiast badania nerek, wątroby, tarczycy, morfologii krwi, stężenia żelaza i elektrolitów pozwalają zidentyfikować czynniki przyczyniające się do choroby oraz ograniczenia terapeutyczne.

‍

Echokardiografia pozwala zmierzyć frakcję wyrzutową oraz ocenić wielkość komór serca, stan zastawek, ciśnienie i ruchy ścianek, a dodatkowe badania pomagają ustalić przyczynę choroby. Aby ustalić przyczynę lub zaplanować zaawansowane leczenie, może być konieczne wykonanie obrazowania naczyń wieńcowych, rezonansu magnetycznego serca, monitorowania rytmu serca, testów wysiłkowych, badań genetycznych lub cewnikowania serca. Wyniki frakcji wyrzutowej, wyniki badań krwi i pisma lekarskie można przeczytać w przystępny sposób w aplikacji „ mama health ” – darmowej aplikacji wspierającej osoby z niewydolnością serca.

‍