Narkolepsja

Opracowane przez naszych lekarzy

Czym jest narkolepsja?

Narkolepsja to przewlekłe neurologiczne zaburzenie snu, które wpływa na zdolność mózgu do regulowania cykli snu i czuwania. Osoby cierpiące na narkolepsję mogą odczuwać silną senność w ciągu dnia i nagle zasypiać, nawet po pełnej nocy snu. Niektóre osoby doświadczają też katapleksji, czyli nagłej utraty napięcia mięśniowego wywołanej emocjami.

‍

Co powoduje narkolepsję?

Narkolepsja wiąże się ze zmianami w układach mózgowych odpowiedzialnych za czuwanie i fazę REM snu. W przypadku narkolepsji typu 1 często obserwuje się niski poziom hipokretyny, zwanej też oreksyną. Pewną rolę mogą odgrywać czynniki genetyczne i procesy autoimmunologiczne, choć dokładna przyczyna nie zawsze jest znana.

‍

Życie z narkolepsją

Nadmierna senność w ciągu dnia może wpływać na naukę, pracę, relacje z innymi, prowadzenie samochodu i codzienne czynności. Zaplanowane drzemki, regularny harmonogram snu i odpowiednie leczenie mogą pomóc w radzeniu sobie z objawami.

Śledzenie senności, drzemek, czynników wywołujących, epizodów katapleksji, paraliżu sennego, halucynacji i efektów leczenia może pomóc w rozpoznaniu pewnych wzorców i przygotowaniu się do wizyt u lekarza.

Rodzaje narkolepsji

Narkolepsię dzieli się zazwyczaj na dwa główne typy. Narkolepsia typu 1 wiąże się z nadmierną sennością w ciągu dnia oraz katapleksją lub niskim poziomem hipokretyny.

Narkolepsja typu 2 charakteryzuje się nadmierną sennością w ciągu dnia bez katapleksji i bez potwierdzonego niskiego poziomu hipokretyny.

‍

Jak leczy się narkolepsję?

Leczenie skupia się na zmniejszeniu senności w ciągu dnia, radzeniu sobie z objawami, takimi jak katapleksja, oraz poprawie codziennego funkcjonowania. Leczenie może obejmować leki, zaplanowane drzemki w ciągu dnia i utrzymywanie regularnego harmonogramu snu.

Najbardziej odpowiednie leczenie zależy od objawów danej osoby, jej stylu życia, potrzeb w zakresie bezpieczeństwa oraz reakcji na leczenie. Narkolepsja to choroba przewlekła, ale często można skutecznie radzić sobie z jej objawami.

‍

Bezpieczeństwo i codzienne zarządzanie

Narkolepsja może zwiększać ryzyko wypadków, zwłaszcza podczas prowadzenia samochodu lub wykonywania czynności wymagających ciągłej czujności. Niektórzy mogą potrzebować dostosowania warunków w pracy lub szkole i powinni omówić z lekarzem kwestie związane z własnym bezpieczeństwem.

Regularny tryb snu, zaplanowane drzemki oraz wsparcie ze strony rodziny, pracodawców czy nauczycieli też mogą ułatwić codzienne życie.

Ryzyko

Narkolepsja może dotknąć każdego, ale objawy często pojawiają się w dzieciństwie, w okresie dojrzewania lub we wczesnej dorosłości. Niektórzy odczuwają objawy przez lata, zanim otrzymają diagnozę.

Obecność narkolepsji w rodzinie może nieznacznie zwiększać ryzyko, chociaż u większości osób z narkolepsją nie ma bliskich krewnych z tą chorobą.

Opóźniona diagnoza albo źle kontrolowane objawy mogą mieć wpływ na naukę, pracę, samopoczucie emocjonalne i bezpieczeństwo.

Objawy

Do typowych objawów należą nadmierna senność w ciągu dnia i przytłaczająca potrzeba snu w ciągu dnia.

Niektórzy ludzie doświadczają też katapleksji, paraliżu sennego, intensywnych halucynacji przypominających sny podczas zasypiania lub budzenia się oraz zaburzeń snu w nocy.

Objawy różnią się w zależności od osoby i mogą wpływać na koncentrację, pamięć, nastrój oraz zdolność do zachowania czujności podczas codziennych czynności.

Diagnoza

Diagnoza zazwyczaj zaczyna się od omówienia objawów, nawyków związanych ze snem i historii chorób. Lekarze mogą zlecić całodobowe badanie snu, zwane polisomnografią, a potem test wielokrotnego opóźnienia zasypiania (MSLT), żeby sprawdzić, jak szybko zasypiasz w ciągu dnia i kiedy pojawia się faza REM.

Można też skorzystać z dzienników snu albo aktygrafii. W niektórych przypadkach badanie poziomu hipokretyny może pomóc w postawieniu diagnozy narkolepsji typu 1.

Wszystkie schorzenia, które dodajemy do mama health dokładną weryfikację.

Zacznij

Zaczynamy od ciebie

Określamy, co powinni wiedzieć ludzie żyjący z tymi schorzeniami, jakie mają pytania i obawy.

Zbieramy informacje

Czerpiemy informacje z badań medycznych, oficjalnych wytycznych i sprawdzonych organizacji zajmujących się zdrowiem, a potem przekładamy je na proste wyjaśnienia.

Sprawdzamy wszystko

Każda odpowiedź generowana przez sztuczną inteligencję pochodzi ze sprawdzonych źródeł, a nie z założeń modelu. Opiera się na zweryfikowanych informacjach, więc nigdy nie zgaduje ani nie wymyśla.

Dbamy o to, żeby wszystko było aktualne

Medycyna ciągle się zmienia, więc na bieżąco aktualizujemy informacje, gdy zmieniają się wytyczne i gdy ludzie dzielą się z nami tym, co im pomaga.

Przeciągnij, żeby przeczytać więcej

Zdobądź jasność

Dołącz do ponad 60 000 osób, które zmniejszają dystans między swoją chorobą a pełnym życiem

Zadawaj pytania, ucz się i otrzymuj odpowiedzi, które uwzględniają twoją historię i to, na jakim etapie jesteś – stworzone przez tysiące osób, które już przez to przeszły.