Toczeń

Opracowane przez naszych lekarzy

Czym jest toczeń?

Toczeń to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje zdrowe tkanki. Powoduje to stan zapalny, który może dotknąć stawy, skórę, nerki, serce, płuca, komórki krwi lub układ nerwowy.

Objawy różnią się znacznie u poszczególnych osób. Toczeń często przebiega naprzemiennie: raz pojawiają się zaostrzenia, kiedy objawy nasilają się, a raz remisja, kiedy objawy ustępują lub zanikają. Najczęstszą postacią jest toczeń rumieniowaty układowy, czyli SLE.

‍

Co powoduje toczeń?

Dokładna przyczyna tocznia nie jest do końca znana. Uważa się, że choroba ta rozwija się w wyniku połączenia predyspozycji genetycznych, zmian w układzie odpornościowym oraz czynników środowiskowych.

Do potencjalnych czynników wywołujących chorobę zaliczają się światło słoneczne, infekcje, palenie papierosów i niektóre leki. Jednak te czynniki nie powodują tocznia u wszystkich, a choroba ta nie wynika z czegoś, co dana osoba zrobiła.

‍

Rodzaje tocznia

Toczeń rumieniowaty układowy to najczęstszy rodzaj tej choroby i może atakować różne narządy i układy organizmu.

Toczeń skórny atakuje głównie skórę i może powodować wysypki, owrzodzenia lub nadwrażliwość na światło słoneczne. Do jego postaci zaliczają się toczeń dyskoidalny i podostry toczeń skórny.

Toczeń wywołany lekami to reakcja na niektóre leki. Objawy zazwyczaj ustępują po odstawieniu leku, który go wywołał, pod nadzorem lekarza.

Toczeń noworodkowy to rzadka choroba, która dotyka niektóre dzieci, których biologiczni rodzice mają określone przeciwciała. Różni się od tocznia układowego i zazwyczaj ma charakter przejściowy, choć czasami może wpływać na serce dziecka.

Jak leczy się toczeń?

Leczenie jest dostosowane do konkretnego pacjenta, w zależności od objawów, zajętych narządów i stopnia zaawansowania choroby. Jego celem jest opanowanie stanu zapalnego, ograniczenie nawrotów, zapobieganie uszkodzeniom narządów oraz poprawa jakości życia.

Leki mogą obejmować środki przeciwzapalne, leki przeciwmalaryczne, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne oraz leki biologiczne. Mogą być potrzebne dodatkowe leki, żeby radzić sobie z powikłaniami, takimi jak wysokie ciśnienie krwi, zakrzepy czy osłabienie kości. Nie należy przerywać ani zmieniać leczenia bez konsultacji z zespołem medycznym.

‍

Życie z toczniem

Regularne wizyty oraz badania krwi i moczu są ważne, nawet jeśli objawy są pod kontrolą. Śledzenie bólu, zmęczenia, wysypek, gorączki, obrzęków, przyjmowanych leków oraz wpływu objawów na codzienne życie może pomóc pacjentom przygotować się do wizyt.

Ochrona przed słońcem może być szczególnie ważna, bo promieniowanie ultrafioletowe może u niektórych osób wywołać objawy skórne lub nasilenie choroby. Zrównoważone odżywianie, odpowiednia aktywność fizyczna, wystarczająca ilość odpoczynku i unikanie palenia też mogą wspierać ogólny stan zdrowia, choć nie zastępują leczenia.

‍

Jak toczeń może wpływać na narządy

Zapalenie związane z toczniem może dotknąć nerki, powodując stan zwany toczniowym zapaleniem nerek. Objawami ostrzegawczymi mogą być białko lub krew w moczu, obrzęki, wysokie ciśnienie krwi albo zmiany w funkcjonowaniu nerek, chociaż zapalenie nerek może początkowo nie powodować żadnych zauważalnych objawów.

Toczeń może też wpływać na błonę otaczającą serce lub płuca, naczynia krwionośne, morfologię krwi i układ nerwowy. U niektórych osób wytwarzają się przeciwciała antyfosfolipidowe, które mogą zwiększać ryzyko powstawania zakrzepów. Regularne badania krwi i moczu pomagają wykryć zajęcie narządów, zanim pojawią się poważne objawy.

Ryzyko

Każdy może zachorować na toczeń, choć znacznie częściej dotyka on kobiety i często pojawia się między okresem dojrzewania a średnim wiekiem. Jeśli masz bliskiego krewnego z toczniem lub inną chorobą autoimmunologiczną, ryzyko zachorowania może być u ciebie większe.

Toczeń jest też częściej diagnozowany u osób pochodzenia afrykańskiego, azjatyckiego, latynoskiego, rdzennych Amerykanów oraz mieszkańców wysp Pacyfiku. Posiadanie jednego lub więcej czynników ryzyka nie oznacza, że u danej osoby na pewno rozwinie się toczeń.

Objawy

Do typowych objawów należą: silne zmęczenie, bolesne lub opuchnięte stawy, poranna sztywność, gorączka, wypadanie włosów oraz owrzodzenia w jamie ustnej lub nosie. Objawy skórne mogą obejmować wysypkę na policzkach i nosie, okrągłe, łuszczące się plamy lub wysypki, które nasilają się po ekspozycji na słońce.

Inne możliwe objawy to bóle głowy, problemy z pamięcią lub koncentracją, powiększone węzły chłonne, dolegliwości brzuszne oraz zmiany koloru palców u rąk i nóg pod wpływem zimna lub stresu. Obrzęki wokół oczu lub na nogach, ból w klatce piersiowej przy głębokim oddechu oraz zmiany w oddawaniu moczu mogą wskazywać na zajęcie narządów wewnętrznych. Objawy mogą pojawiać się stopniowo, pojawiać się i znikać oraz zmieniać się z czasem.

Diagnoza

Nie ma jednego badania, które pozwoliłoby potwierdzić toczeń. Diagnoza opiera się na objawach, historii choroby i historii rodzinnej pacjenta, badaniu fizykalnym oraz wynikach badań laboratoryjnych. Ponieważ objawy mogą pojawiać się w różnym czasie i przypominać inne schorzenia, ustalenie diagnozy może trochę potrwać.

Badania mogą obejmować test na obecność przeciwciał przeciwjądrowych, bardziej szczegółowe testy na obecność przeciwciał, morfologię krwi, badania czynności nerek oraz badania moczu. Jeśli wygląda na to, że te narządy są zajęte, może być zalecana biopsja skóry lub nerki. Sam pozytywny wynik testu na obecność przeciwciał przeciwjądrowych nie oznacza jeszcze, że ktoś ma toczeń.

Wszystkie schorzenia, które dodajemy do mama health dokładną weryfikację.

Zdobądź jasność

Zaczynamy od ciebie

Określamy, co powinni wiedzieć ludzie żyjący z tymi schorzeniami, jakie mają pytania i obawy.

Zbieramy informacje

Czerpiemy informacje z badań medycznych, oficjalnych wytycznych i sprawdzonych organizacji zajmujących się zdrowiem, a potem przekładamy je na proste wyjaśnienia.

Sprawdzamy wszystko

Każda odpowiedź generowana przez sztuczną inteligencję pochodzi ze sprawdzonych źródeł, a nie z założeń modelu. Opiera się na zweryfikowanych informacjach, więc nigdy nie zgaduje ani nie wymyśla.

Dbamy o to, żeby wszystko było aktualne

Medycyna ciągle się zmienia, więc na bieżąco aktualizujemy informacje, gdy zmieniają się wytyczne i gdy ludzie dzielą się z nami tym, co im pomaga.

Przeciągnij, żeby przeczytać więcej

Zdobądź jasność

Dołącz do ponad 60 000 osób, które zmniejszają dystans między swoją chorobą a pełnym życiem

Zadawaj pytania, ucz się i otrzymuj odpowiedzi, które uwzględniają twoją historię i to, na jakim etapie jesteś – stworzone przez tysiące osób, które już przez to przeszły.