Każdego dnia z rakiem piersi pojawia się nowe pytanie

Czym jest rak piersi?

Rak piersi rozwija się, gdy komórki w piersi zaczynają się nieprawidłowo namnażać i tworzą nowotwór. Może on powstać w różnych częściach piersi, najczęściej w przewodach mlecznych lub zrazikach.

‍

Istnieje kilka rodzajów raka piersi, a każdy z nich może przebiegać inaczej. Badania nowotworu pomagają lekarzom zrozumieć jego cechy i ustalić, jakie metody leczenia mogą być najbardziej odpowiednie.

Co powoduje raka piersi?

Zazwyczaj nie ma jednej konkretnej przyczyny raka piersi. Choroba ta rozwija się, gdy zmiany w DNA komórki powodują, że komórki piersi zaczynają rosnąć i dzielić się w nieprawidłowy sposób.

‍

Na ryzyko mogą wpływać wiek, hormony, genetyka, historia chorób w rodzinie oraz styl życia czy czynniki środowiskowe. Niektóre osoby dziedziczą zmiany genetyczne, takie jak pewne warianty genów BRCA1 lub BRCA2, które zwiększają ich ryzyko, ale większość przypadków raka piersi nie wynika z dziedzicznego wariantu genetycznego.

Życie z rakiem piersi

Rak piersi może wpływać na codzienne życie zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu. Zmęczenie, ból, zmiany w wyglądzie, skutki uboczne leczenia oraz niepewność co do przyszłości mogą wpływać na pracę, relacje z innymi, sen, życie seksualne i samopoczucie emocjonalne.

‍

Śledzenie objawów i skutków ubocznych leczenia oraz przygotowanie pytań przed wizytami może ułatwić rozmowę o zmianach z zespołem medycznym. Potrzeby w zakresie wsparcia też mogą się zmieniać w trakcie diagnozy, leczenia i powrotu do zdrowia.

Rodzaje raka piersi

Raka piersi można klasyfikować na podstawie miejsca, w którym się pojawił, oraz tego, czy rozprzestrzenił się poza pierwotną lokalizację. Do najczęstszych typów należą inwazyjny rak przewodowy i inwazyjny rak zrazikowy. Rak przewodowy in situ (DCIS) to stan nieinwazyjny, w którym nieprawidłowe komórki pozostają w przewodach mlecznych.

‍

Nowotwory piersi często klasyfikuje się też na podstawie biomarkerów, takich jak obecność receptorów estrogenowych (ER), receptorów progesteronowych (PR) oraz status HER2. Wyróżnia się między innymi nowotwory piersi z dodatnim wynikiem dla receptorów hormonalnych, nowotwory HER2-dodatnie oraz nowotwory potrójnie ujemne. Te cechy mogą pomóc w doborze odpowiedniego leczenia.

Jak leczy się raka piersi?

Leczenie zależy od rodzaju i stadium raka piersi, jego cech biologicznych oraz indywidualnych uwarunkowań pacjentki. Leczenie może obejmować zabieg chirurgiczny, radioterapię, chemioterapię, terapię hormonalną, terapię ukierunkowaną na HER2, inne leki celowane lub immunoterapię.

‍

Niektóre terapie stosuje się przed operacją, żeby zmniejszyć guz, a inne po operacji, żeby zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby. Osoby z zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi mogą być poddawane ciągłemu leczeniu, które ma na celu kontrolowanie choroby, łagodzenie objawów i utrzymanie jakości życia.

Operacja raka piersi

Operacja to powszechna metoda leczenia raka piersi. Może polegać na usunięciu guza nowotworowego i części otaczającej tkanki (operacja oszczędzająca pierś lub lumpektomia) albo na usunięciu całej piersi (mastektomia). Można też zbadać pobliskie węzły chłonne pod kątem obecności komórek nowotworowych.

‍

Niektóre osoby decydują się na rekonstrukcję piersi albo w trakcie operacji nowotworowej, albo później. Wybór najlepszego sposobu postępowania zależy od rodzaju nowotworu, a także od sytuacji i preferencji danej osoby.

Kto jest narażony na zachorowanie na raka piersi?

Rak piersi może dotknąć każdą osobę posiadającą tkankę piersiową, choć znacznie częściej występuje u kobiet, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem. Ryzyko może zwiększać obecność pewnych dziedzicznych wariantów genetycznych, obciążona historia rodzinna lub przebyty rak piersi.

‍

Inne czynniki związane ze zwiększonym ryzykiem to długotrwała ekspozycja na estrogen w ciągu życia, spożywanie alkoholu, otyłość po menopauzie oraz niektóre wcześniejsze ekspozycje na promieniowanie. Posiadanie jednego lub więcej czynników ryzyka nie oznacza, że u danej osoby rozwinie się rak piersi, a wiele osób, u których zdiagnozowano tę chorobę, nie ma wyraźnych przypadków w rodzinie.

‍

Rak piersi może czasem powrócić po leczeniu lub rozprzestrzenić się na inne części ciała. Opieka po zakończeniu leczenia służy do monitorowania powrotu do zdrowia, radzenia sobie z długoterminowymi skutkami leczenia oraz badania nowych lub niepokojących objawów.

Jakie są objawy raka piersi?

Nowy guzek lub zgrubienie w piersi lub pod pachą to jeden z możliwych objawów raka piersi, ale rak piersi nie zawsze powoduje pojawienie się wyczuwalnego guzka.

‍

Inne zmiany mogą obejmować zmianę rozmiaru lub kształtu piersi, wgłębienia lub zaczerwienienia skóry, zmiany w brodawce sutkowej, wydzielinę z brodawki sutkowej lub uporczywy ból piersi lub brodawki sutkowej. Wiele zmian w piersiach nie oznacza raka, ale nowe lub nietypowe zmiany powinny zostać zbadane przez pracownika służby zdrowia.

‍

Niektóre nowotwory piersi wykrywa się podczas badań przesiewowych, zanim pojawią się jakiekolwiek zauważalne objawy. Zaawansowany rak piersi może powodować objawy w innych częściach ciała, w zależności od tego, gdzie się rozprzestrzenił.

Jak diagnozuje się raka piersi?

Diagnoza zazwyczaj zaczyna się od oceny objawów lub nieprawidłowego wyniku badania przesiewowego. Badania mogą obejmować kliniczne badanie piersi, mammografię, USG, a czasem też rezonans magnetyczny piersi.

‍

Biopsja służy do ustalenia, czy w nieprawidłowym obszarze znajdują się komórki nowotworowe. Jeśli wykryje się raka piersi, tkankę zazwyczaj bada się pod kątem takich cech , jak status ER, PR i HER2, co może pomóc w doborze leczenia.

‍

Może się okazać, że trzeba wykonać dodatkowe badania obrazowe lub inne testy, żeby określić stopień zaawansowania nowotworu. W niektórych przypadkach pomocne w ustaleniu planu leczenia lub przyszłego zarządzania ryzykiem mogą być też badania genetyczne albo testy sprawdzające cechy guza.