Każdego dnia z endometriozą pojawia się nowe pytanie

Co warto wiedzieć o endometriozie

Podstawowe informacje o przyczynach, rodzajach, objawach, leczeniu i diagnozie – opracowane na podstawie wytycznych medycznych i sprawdzone przez naszych lekarzy. Przejrzyj te części, które dotyczą właśnie ciebie, albo zacznij od bezpłatnego wsparcia w zakresie endometriozy w aplikacji „ mama health ”.

Czym jest endometrioza?

Endometrioza to przewlekła choroba zapalna, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozrasta się poza jamą macicy. Zmiany najczęściej pojawiają się na jajnikach, jajowodach, błonie śluzowej miednicy i tkankach za macicą, ale czasami mogą też dotyczyć jelita, pęcherza, przepony lub innych miejsc.

‍

Może powodować ból, bezpłodność, objawy związane z konkretnymi narządami oraz znaczne pogorszenie jakości życia. Nasilenie objawów nie zawsze odpowiada rozległości czy lokalizacji widocznej endometriozy, dlatego określanie stopnia zaawansowania choroby bywa kłopotliwe. Przewodnik po stopniach zaawansowania endometriozy na stronie mama health wyjaśnia, co te stopnie mierzą, a czego nie.

Co powoduje endometriozę?

Przyczyna nie jest do końca znana. Wśród proponowanych mechanizmów wymienia się menstruację wsteczną, zaburzenia odpowiedzi immunologicznej, przemianę komórek w okolicy, aktywność komórek macierzystych, podatność genetyczną oraz rozprzestrzenianie się przez krwiobieg lub układ limfatyczny.

‍

Estrogen sprzyja rozwojowi zmian chorobowych i stanom zapalnym. Historia chorób w rodzinie zwiększa ryzyko, a poradnik na stronie mama health poświęcony temu, czy endometrioza jest dziedziczna, zawiera aktualny stan wiedzy na ten temat. Endometrioza nie wynika z zachowań danej osoby i może pojawić się zarówno u nastolatków, jak i u dorosłych.

Możliwości leczenia

Leczenie jest dostosowane indywidualnie w zależności od objawów, planów dotyczących poczęcia, lokalizacji zmian chorobowych, wcześniejszego leczenia i osobistych preferencji. Do wyboru są leki przeciwbólowe, złożona antykoncepcja hormonalna, terapia progestynowa oraz leki hamujące produkcję hormonów jajnikowych. Przewodnik serwisu mama health po metodach leczenia endometriozy omawia każdą z tych opcji.

‍

Operacja może polegać na usunięciu zmian chorobowych, rozluźnieniu blizn oraz leczeniu endometriozomów jajników lub zmian w innych narządach, a laparoskopia w przypadku endometriozy obejmuje właśnie te zabiegi. Blizny to osobny problem, o którym mowa w sekcji poświęconej zrostom. Ważne mogą być też multidyscyplinarne leczenie bólu, fizjoterapia dna miednicy, leczenie niepłodności i wsparcie psychologiczne, zwłaszcza gdy ból utrzymuje się po usunięciu zmian chorobowych. Pytania między wizytami możesz zadawać na stronie mama health – to bezpłatna platforma wsparcia dla osób z endometriozą, oparta na wiedzy medycznej i doświadczeniach innych osób.

Życie z endometriozą

Zapis informacji o bólach, krwawieniach, objawach ze strony jelit lub pęcherza, skutkach działania leków oraz przebiegu cyklu pomaga w doborze leczenia. Możesz go przechowywać w jednym miejscu – w aplikacji „ mama health ”, darmowej aplikacji poświęconej endometriozie, stworzonej we współpracy z naszymi lekarzami.

‍

Ciepło, dostosowane ćwiczenia, wsparcie w zakresie snu, terapia mięśni dna miednicy oraz dostosowania w miejscu pracy lub szkole mogą złagodzić skutki zaostrzeń. Wzdęcia to jedna z najczęstszych codziennych dolegliwości – omówiono to w artykule „Jak zmniejszyć wzdęcia związane z endometriozą”, a ciągłe odbijanie się – w artykule „Endometrioza a dieta”. Choroba ta wpływa na naukę i pracę bardziej, niż większość ludzi się spodziewa, a artykuł „Endometrioza na studiach” to relacja jednej z osób na ten temat.

‍

Kobiety planujące ciążę powinny jak najwcześniej porozmawiać o terminie i możliwościach zachowania płodności, zwłaszcza jeśli mają endometriozy jajnikowe, przeszły operację jajników, są w starszym wieku rozrodczym lub borykają się z długotrwałą bezpłodnością. Plany leczenia mogą wymagać znalezienia równowagi między łagodzeniem bólu a celami związanymi z płodnością.

Kiedy należy zgłosić się na pogotowie

W przypadku nagłego, silnego bólu w okolicy miednicy lub brzucha, omdlenia, obfitego krwawienia połączonego z osłabieniem, gorączki i nasilającego się bólu, uporczywych wymiotów, niemożności oddania moczu lub stolca albo bólu przy dodatnim wyniku testu ciążowego, natychmiast zgłoś się do pogotowia. Objawy te mogą wskazywać na skręt jajnika, ciążę pozamaciczną, infekcję, niedrożność lub inny stan nagły.

Czy endometrioza wraca?

Endometrioza to choroba przewlekła, a objawy mogą powrócić po odstawieniu leków lub po operacji. Wiele osób osiąga znaczną ulgę w bólu i poprawę sprawności dzięki połączeniu leczenia farmakologicznego, chirurgicznego, wspomagającego płodność oraz opieki wspomagającej, a leczenie zazwyczaj poddaje się okresowej ocenie, a nie ustala się je raz na zawsze.

Kto jest narażony na endometriozę?

Ryzyko jest większe, jeśli w rodzinie występowała endometrioza, miesiączka zaczęła się wcześnie, cykle miesiączkowe są krótkie, krwawienia są obfite lub długotrwałe, a także w przypadku schorzeń utrudniających przepływ krwi miesiączkowej.

‍

Do powikłań mogą należeć: przewlekły ból miednicy, bolesny stosunek, objawy ze strony jelit lub pęcherza, bezpłodność, endometriozy jajnikiowe, zrosty, obniżona jakość życia oraz konieczność powtarzania operacji. Objawy ze strony jelit są bardzo podobne do tych występujących w chorobach zapalnych jelit, co jest jednym z powodów, dla których endometriozę często mylnie rozpoznaje się jako inną chorobę.

Jakie są objawy endometriozy?

Objawy to między innymi silne bóle menstruacyjne, przewlekły ból miednicy, ból podczas stosunku lub po nim, bolesne wypróżnianie się lub oddawanie moczu, które często nasilają się w okresie menstruacji, obfite lub nieregularne krwawienia, wzdęcia, zmęczenie, ból w dolnej części pleców oraz trudności z zajściem w ciążę.

‍

Niektórzy ludzie mają minimalne objawy mimo rozległej endometriozy, podczas gdy inni odczuwają silny ból przy niewielkich widocznych zmianach. Zwłaszcza zmęczenie jest często bagatelizowane, a poradnik na stronie mama health poświęcony zmęczeniu, które nie jest zwykłym zmęczeniem, wyjaśnia, dlaczego pojawia się ono w stanach zapalnych.

Jak diagnozuje się endometriozę?

Diagnoza opiera się na szczegółowym wywiadzie dotyczącym czasu występowania bólu, krwawień, objawów ze strony jelit i pęcherza, bólu podczas stosunku, płodności oraz wcześniejszych metod leczenia, a także na badaniu miednicy i badaniach obrazowych, takich jak USG przezpochwowe czy rezonans magnetyczny. Podczas badania można wykryć bolesność przy dotyku, ograniczoną ruchomość narządów, guzki lub masę jajnikową, ale wyniki mogą też być całkowicie w normie.

‍

Specjalistyczne badanie USG przezpochwowe i rezonans magnetyczny pozwalają wykryć endometriozy jajnikiowe oraz wiele postaci endometriozy głębokiej i pomagają w zaplanowaniu operacji. Endometrioza powierzchowna może nie być widoczna na obrazach diagnostycznych, a normalny wynik badania nie wyklucza jej obecności. Laparoskopia z bezpośrednią obserwacją i, w razie potrzeby, pobraniem próbek tkanki to wciąż opcja, gdy diagnoza jest niepewna albo trzeba operować. Poradniki na stronie mama health o tym, jak diagnozuje się endometriozę i dlaczego tak często ją przeoczają, opisują cały proces i opóźnienia. Wyniki i pisma lekarskie możesz przeczytać prostym językiem w aplikacji „ mama health ” – to darmowa aplikacja wspierająca osoby z endometriozą.