Choroba Leśniowskiego-Crohna a niedokrwistość: co robić, gdy zmęczenie, poziom żelaza lub witaminy B12 stają się problemem

Dlaczego choroba Leśniowskiego-Crohna może powodować anemię?

Choroba Leśniowskiego-Crohna może przyczyniać się do anemii poprzez utratę krwi, stan zapalny, zmniejszone wchłanianie składników odżywczych, niedostateczne spożycie składników odżywczych lub połączenie tych czynników.

Niedokrwistość oznacza, że w organizmie brakuje zdrowych czerwonych krwinek albo hemoglobiny, żeby skutecznie transportować tlen po całym ciele.

W przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna kilka procesów może zakłócać działanie tego układu.


{{get-started}}
‍

Utrata krwi

Zapalenie i owrzodzenia w przewodzie pokarmowym mogą powodować krwawienie z przewodu pokarmowego. Nawet stosunkowo niewielka, ale długotrwała utrata krwi może stopniowo zmniejszać zapasy żelaza w organizmie.

Przewlekłe zapalenie

Choroba Leśniowskiego-Crohna to choroba zapalna. Stan zapalny wpływa na to, jak organizm wchłania, magazynuje i wykorzystuje żelazo.

Może to przyczyniać się do powstawania niedokrwistości związanej z przewlekłą chorobą, zwanej czasem niedokrwistością zapalną.

Zmniejszone wchłanianie żelaza

Żelazo wchłania się przez układ pokarmowy. Zapalenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna, zmiany w przewodzie pokarmowym i inne czynniki mogą utrudniać utrzymanie odpowiednich zapasów żelaza.

Niedobory witamin

Organizm potrzebuje kilku składników odżywczych, żeby wytworzyć zdrowe czerwone krwinki.

Oto one:

• żelazo
• witamina B12
• kwas foliowy.

Niedobór witaminy B12 jest szczególnie istotny u niektórych osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna, u których choroba dotyczy jelita cienkiego lub które przeszły operację jelita.[1]

Może też zdarzyć się, że występuje więcej niż jedna przyczyna naraz. Na przykład ktoś może mieć zarówno niedobór żelaza, jak i anemię związaną ze stanem zapalnym.

Jakie są objawy niedokrwistości w chorobie Leśniowskiego-Crohna?

Niedokrwistość może powodować zmęczenie, osłabienie, obniżoną wydajność fizyczną, bóle głowy, zawroty głowy, duszności i trudności z koncentracją. Objawy różnią się w zależności od przyczyny i stopnia nasilenia.

Niektórzy zauważają, że codzienne czynności wymagają od nich większego wysiłku.

Możliwe objawy to:

• ciągłe zmęczenie
• słabość
• zmniejszone zużycie energii
• bóle głowy
• zawroty głowy lub uczucie oszołomienia
• duszności, zwłaszcza podczas wysiłku
• szybsze lub bardziej odczuwalne bicie serca
• trudności z koncentracją
• zmniejszona wytrzymałość wysiłkowa
• blada skóra.

Niedobór żelaza może też powodować objawy, zanim poziom hemoglobiny spadnie na tyle, by można było mówić o anemii.

ECCO zwraca uwagę, że niedobór żelaza bez anemii może wiązać się ze zmęczeniem, obniżoną wydajnością fizyczną, zaburzeniami funkcji poznawczych, bólami głowy, problemami ze snem, obniżonym libido oraz zespołem niespokojnych nóg.[1]

To znaczy, że „normalny” wynik hemoglobiny niekoniecznie wyklucza problem związany z żelazem.

Czy zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna zawsze oznacza anemię?

Nie. Zmęczenie to częsty objaw w chorobie Leśniowskiego-Crohna, nawet gdy poziom hemoglobiny i żelaza jest w normie.[1]

Według danych ECCO zmęczenie występuje u około 40–60% osób z nieaktywną lub łagodnie aktywną chorobą zapalną jelit oraz u ponad 80% osób z aktywną postacią choroby.[1]

Zmęczenie może mieć kilka przyczyn, które się pokrywają.

Mogą to być na przykład:

• niedokrwistość
• niedobór żelaza bez anemii
• aktywne zapalenie w chorobie Leśniowskiego-Crohna
• niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego
• niewłaściwe odżywianie
• zaburzenia snu
• ból
• nocna biegunka
• działanie leków
• czynniki psychologiczne.

Zmęczenie może się utrzymywać nawet wtedy, gdy choroba Leśniowskiego-Crohna jest w remisji.

Właśnie dlatego warto porozmawiać o uporczywym zmęczeniu, zamiast zakładać, że to po prostu nieodłączna część życia z chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Jakie badania krwi mogą pomóc w rozpoznaniu niedokrwistości w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna?

Lekarze zazwyczaj analizują wyniki kilku badań krwi łącznie, bo żadne pojedyncze badanie nie wyjaśnia wszystkich przypadków niedokrwistości związanej z chorobą Leśniowskiego-Crohna.

ECCO zaleca wstępną diagnostykę niedokrwistości, która powinna obejmować morfologię krwi, średnią objętość krwinek czerwonych (MCV), retikulocyty, ferrytynę, nasycenie transferyny (TSAT), CRP, witaminę B12 i kwas foliowy.[1]

Hemoglobina

Hemoglobina to białko w czerwonych krwinkach, które odpowiada za transport tlenu.

Niski poziom hemoglobiny służy do rozpoznania niedokrwistości, choć wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od takich czynników, jak wiek, płeć, ciąża, metody laboratoryjne i kontekst kliniczny.

Ferytyna

Ferytyna to wskaźnik zapasów żelaza w organizmie, ale interpretacja jej wyników w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna może być trudniejsza, gdy występuje stan zapalny.

Jeśli nie ma żadnych klinicznych, endoskopowych ani biochemicznych oznak aktywnego stanu zapalnego, poziom ferrytyny poniżej 30 µg/l wskazuje na niedobór żelaza zgodnie z europejskimi wytycznymi.[1]

Ale poziom ferrytyny może wzrosnąć w trakcie stanu zapalnego.

Z tego powodu poziom ferrytyny, który w innych okolicznościach mógłby wydawać się w normie, niekoniecznie wyklucza niedobór żelaza, gdy choroba Leśniowskiego-Crohna jest w fazie aktywnej. W przypadku stanu zapalnego poziom ferrytyny sięgający nawet 100 µg/l może nadal wskazywać na niedobór żelaza.[1]

Wysycenie transferyny

Wskaźnik nasycenia transferyny, często nazywany po prostu TSAT, pokazuje, ile żelaza jest dostępne do wykorzystania przez organizm.

Lekarze mogą brać pod uwagę poziom TSAT wraz z poziomem ferrytyny i markerami stanu zapalnego, żeby odróżnić niedobór żelaza od niedokrwistości związanej z chorobą przewlekłą albo od połączenia obu tych stanów.[1]

CRP

Białko C-reaktywne, czyli CRP, to marker stanu zapalnego.

CRP dostarcza ważnych informacji przy interpretacji wyników ferrytyny, bo stan zapalny może podwyższać poziom ferrytyny niezależnie od ilości żelaza dostępnego w organizmie.

MCV

Średnia objętość krwinki, czyli MCV, to miara średniej wielkości czerwonych krwinek.

W przypadku niedoboru żelaza mogą pojawić się krwinki czerwone mniejsze niż zwykle. Większe krwinki mogą być związane z niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego, choć na wartość MCV mogą wpływać też leki i inne czynniki.

Wyniki badań krwi trzeba więc interpretować w całości, a nie patrzeć tylko na jedną wartość.

Co oznaczają niskie poziomy ferrytyny i żelaza w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna?

Niski poziom ferrytyny może wskazywać na wyczerpanie zapasów żelaza, ale stan zapalny związany z chorobą Leśniowskiego-Crohna może utrudniać interpretację wyników badania ferrytyny.[1]

To rozróżnienie ma znaczenie, bo niedobór żelaza i niedokrwistość związana z chorobą przewlekłą to nie do końca to samo.

W przypadku niedokrwistości z niedoboru żelaza organizm nie ma wystarczającej ilości żelaza, by wytworzyć odpowiednią ilość hemoglobiny.

W przypadku niedokrwistości związanej z przewlekłą chorobą stan zapalny utrudnia organizmowi skuteczne wykorzystanie i dystrybucję żelaza.

Niektórzy mają jedno i drugie.

Zgodnie z wytycznymi ECCO, w przypadku wystąpienia stanu zapalnego:

• Poziom ferrytyny w przedziale od 30 do 100 µg/l może wskazywać na połączenie prawdziwego niedoboru żelaza i niedokrwistości związanej z chorobą przewlekłą
• Poziom ferrytyny powyżej 100 µg/l w połączeniu z niskim nasyceniem transferyny może wskazywać na anemię związaną z chorobą przewlekłą.[1]

To jeden z powodów, dla których patrzenie wyłącznie na wynik stężenia żelaza w surowicy lub poziomu ferrytyny może być mylące.

Pracownik służby zdrowia może zinterpretować te wyniki w połączeniu z poziomem CRP, hemoglobiny, TSAT, objawami oraz aktywnością choroby Leśniowskiego-Crohna.

Dlaczego przy chorobie Leśniowskiego-Crohna może dojść do obniżenia poziomu witaminy B12?

Niedobór witaminy B12 może wystąpić, gdy choroba Leśniowskiego-Crohna atakuje jelito cienkie, zwłaszcza końcowy odcinek jelita krętego, albo po niektórych resekcjach jelita.[1]

Witamina B12 jest niezbędna do prawidłowego wytwarzania czerwonych krwinek i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

Ostatni odcinek jelita cienkiego, zwany końcową częścią jelita krętego, odgrywa ważną rolę w wchłanianiu witaminy B12.

Choroba Leśniowskiego-Crohna często dotyka właśnie tę część przewodu pokarmowego. Wcześniejsza operacja jelita krętego też może zwiększyć ryzyko niedoboru witaminy B12.

ECCO zaleca, aby osoby z grupy ryzyka niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego – zwłaszcza te z chorobą Leśniowskiego-Crohna obejmującą jelito cienkie, po resekcji jelita lub z makrocytazą – poddawały się badaniom tych poziomów przynajmniej raz w roku.[1]

Niektórzy ludzie wymagają ściślejszego monitorowania, w zależności od stopnia zaawansowania choroby lub zakresu operacji.

Jakie objawy może wywoływać niedobór witaminy B12?

Niedobór witaminy B12 może powodować zmęczenie i osłabienie, ale może też wywoływać objawy neurologiczne.

Możliwe objawy to między innymi:

• zmęczenie
• słabość
• trudności z koncentracją
• mrowienie
• drętwienie
• problemy z równowagą
• zmiany w pamięci lub funkcjach poznawczych
• ból lub stan zapalny języka.

Te objawy nie są charakterystyczne wyłącznie dla niedoboru witaminy B12. Mogą mieć wiele innych przyczyn.

Dlatego ważne jest, żeby wykonać badania krwi i poddać się ocenie klinicznej, zamiast próbować samodzielnie ustalić przyczynę zmęczenia lub objawów neurologicznych.

Czy można mieć niedobór żelaza bez anemii?

Tak. Zapasy żelaza mogą się wyczerpać, zanim poziom hemoglobiny spadnie poniżej normy. Nazywa się to niedoborem żelaza bez anemii lub niedoborem żelaza bez objawów anemii.[1]

To rozróżnienie może mieć szczególne znaczenie dla kogoś, kto ciągle czuje się wyczerpany, ale usłyszał, że poziom hemoglobiny ma w normie.

ECCO zwraca uwagę, że objawy związane z niedoborem żelaza mogą pojawić się jeszcze przed wystąpieniem anemii.[1]

Mogą to być: zmęczenie, bóle głowy, trudności z koncentracją, spadek wydajności fizycznej, problemy ze snem oraz zespół niespokojnych nóg.

Jeśli uporczywe zmęczenie utrzymuje się mimo prawidłowego poziomu hemoglobiny, warto więc sprawdzić, czy zbadano też inne parametry – w tym ferrytynę, TSAT, CRP, witaminę B12 i kwas foliowy.

Jak leczy się niedokrwistość z niedoboru żelaza w chorobie Leśniowskiego-Crohna?

Niedokrwistość z niedoboru żelaza w chorobie Leśniowskiego-Crohna leczy się poprzez uzupełnianie żelaza, biorąc jednocześnie pod uwagę stan zapalny, ciągłą utratę krwi oraz aktywność choroby Leśniowskiego-Crohna.[1]

Żelazo można podawać doustnie albo dożylnie.

Wybór odpowiedniej drogi podania zależy od takich czynników, jak stopień nasilenia niedokrwistości, aktywność choroby, wcześniejsza tolerancja na żelazo oraz indywidualne uwarunkowania.

Kiedy stosuje się żelazo w postaci doustnej?

W przypadku łagodnej niedokrwistości z niedoboru żelaza można rozważyć podawanie żelaza doustnego, jeśli choroba Leśniowskiego-Crohna jest w fazie klinicznej nieaktywności, a pacjent wcześniej dobrze tolerował doustne preparaty żelaza.[1]

Tabletki z żelazem lub inne preparaty doustne mogą być wygodne, bo można je brać w domu.

Mogą jednak wystąpić skutki uboczne ze strony układu pokarmowego, a u niektórych osób wchłanianie leku może być mniej skuteczne.

Kiedy stosuje się żelazo dożylne?

Aktualne wytyczne ECCO zalecają podawanie żelaza dożylnego jako leczenie pierwszego rzutu u osób z klinicznie aktywną chorobą zapalną jelit, u osób, które wcześniej nie tolerowały żelaza podawanego doustnie, oraz u osób wymagających terapii stymulującej erytropoezę.[1]

Żelazo podawane dożylnie trafia bezpośrednio do krwiobiegu, a nie jest wchłaniane w jelitach.

Wybór między żelazem podawanym doustnie a dożylnie powinien opierać się na ocenie klinicznej, a nie na założeniu, że jedno podejście jest odpowiednie dla wszystkich osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Czy przy chorobie Leśniowskiego-Crohna warto brać suplementy żelaza?

Suplementy żelaza najlepiej przyjmować na podstawie wyników badań wskazujących na niedobór żelaza oraz po konsultacji z lekarzem.

Samo zmęczenie nie oznacza, że masz niski poziom żelaza.

Może też wystąpić anemia spowodowana przede wszystkim stanem zapalnym, niedoborem witamin, działaniem leków lub inną chorobą.

Badania krwi mogą pomóc ustalić, czy występuje niedobór żelaza, i dostarczyć informacji na temat najbardziej odpowiedniej formy uzupełnienia.

Jeśli już bierzesz preparaty z żelazem, a nadal odczuwasz zmęczenie, warto to omówić ze swoim zespołem medycznym, zamiast od razu zwiększać dawkę.

Jak leczy się niedobór witaminy B12 w chorobie Leśniowskiego-Crohna?

Potwierdzony niedobór witaminy B12 można skorygować poprzez suplementację tej witaminy, a sposób postępowania zależy od przyczyny i stopnia nasilenia niedoboru.[1]

Suplementacja może polegać na przyjmowaniu witaminy B12 doustnie lub w postaci zastrzyków, w zależności od indywidualnych okoliczności i zdolności danej osoby do wchłaniania tej witaminy.

W przypadku osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna obejmującą jelito kręte lub po przebytej operacji jelita krętego wskazane może być również regularne monitorowanie, bo podstawowy problem z wchłanianiem może się utrzymywać.

Należy również rozpoznać niedobór kwasu foliowego i go uzupełnić, jeśli się pojawi.[1]

Czy leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna może złagodzić niedokrwistość?

Leczenie aktywnego stanu zapalnego w chorobie Leśniowskiego-Crohna może być ważnym elementem radzenia sobie z niedokrwistością związaną z chorobą przewlekłą, ale nadal może być konieczna dodatkowa suplementacja żelaza lub witamin.

Aktywne zapalenie jelit może przyczyniać się do utraty krwi i wpływać na sposób, w jaki organizm przetwarza żelazo.

Z tego powodu niedokrwistość może czasem dostarczyć dodatkowych informacji na temat aktywności choroby.

Jednak złagodzenie stanu zapalnego związanego z chorobą Leśniowskiego-Crohna nie powoduje automatycznie uzupełnienia wyczerpanych zapasów żelaza. Nadal trzeba ustalić, co tak naprawdę jest przyczyną anemii.

Podobnie, nawracająca anemia po wcześniejszym wyleczeniu może być powodem do rozmowy z zespołem medycznym, bo warto wziąć pod uwagę możliwość utrzymującego się stanu zapalnego, utraty krwi, niedoborów żywieniowych lub innych przyczyn.

Jak często należy sprawdzać, czy nie ma anemii i jaki jest poziom żelaza u osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

ECCO zaleca regularne badania w kierunku niedokrwistości, bo jest ona częstym objawem w chorobach zapalnych jelit i może nawracać po leczeniu.[1]

U osób w remisji lub z łagodną aktywnością choroby parametry związane z niedokrwistością należy zazwyczaj sprawdzać co 6–12 miesięcy.

W przypadku osób z aktywną postacią choroby ECCO zaleca badania co najmniej co 3 miesiące.[1]

Osoby z podwyższonym ryzykiem niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, zwłaszcza te z chorobą Leśniowskiego-Crohna obejmującą jelito cienkie lub po wcześniejszej resekcji jelita, powinny co najmniej raz w roku poddawać się badaniom w kierunku niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego.[1]

Po zakończeniu leczenia niedokrwistości z niedoboru żelaza ECCO zaleca monitorowanie poziomu hemoglobiny i ferrytyny co 3–6 miesięcy przez co najmniej rok od przywrócenia zapasów żelaza, a następnie co 6–12 miesięcy.[1]

Indywidualne harmonogramy badań kontrolnych mogą się różnić, więc twój zespół medyczny może ci wyjaśnić, co jest istotne w twojej sytuacji.

Kiedy warto porozmawiać z lekarzem o zmęczeniu lub anemii?

O nowym, utrzymującym się lub nasilającym się zmęczeniu warto porozmawiać z lekarzem, zwłaszcza gdy utrudnia ono codzienne czynności lub pojawia się razem z innymi objawami choroby Leśniowskiego-Crohna.

Warto wspomnieć o takich objawach jak:

• ciągłe zmęczenie mimo odpowiedniego odpoczynku
• coraz większe osłabienie
• zawroty głowy lub uczucie oszołomienia
• duszność
• wyraźne lub przyspieszone bicie serca
• ograniczona zdolność do uprawiania sportu lub wykonywania codziennych czynności
• nowe problemy z koncentracją
• uporczywe krwawienie z przewodu pokarmowego
• drętwienie lub mrowienie
• niewyjaśniona utrata wagi.

Silna duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie, obfite krwawienie lub gwałtowne nasilenie objawów wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Co warto zapisać przed kolejną wizytą u lekarza w sprawie choroby Leśniowskiego-Crohna?

Prowadzenie prostego dziennika, w którym zapisujesz zmęczenie, objawy choroby Leśniowskiego-Crohna, wyniki badań laboratoryjnych i pytania, może ułatwić wyjaśnienie, co się zmieniło.

Możesz zapisać:

• kiedy pojawiło się zmęczenie
• czy to coś stałego, czy pojawia się i znika
• czy sen to poprawia
• czy codzienna aktywność fizyczna stała się trudniejsza
• zmiany w zakresie biegunki, bólu brzucha lub innych objawów choroby Leśniowskiego-Crohna
• widoczna krew w stolcu
• zmiany w diecie lub apetycie
• wcześniejszy niedobór żelaza lub witaminy B12
• wcześniejsza operacja jelit
• żelazo, witaminy lub inne suplementy, które teraz bierzesz
• najnowsze wyniki badań hemoglobiny, ferrytyny, TSAT, CRP, witaminy B12 lub kwasu foliowego, jeśli są dostępne.

Nie musisz sam interpretować wyników.

Chodzi o to, żeby uporządkować informacje, które już masz, żeby łatwiej było omówić je z zespołem medycznym.

W jaki sposób serwis „ mama health ” może ci pomóc w okresie między wizytami u lekarza w związku z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

mama health może pomóc ci uporządkować informacje dotyczące twojego zdrowia, zrozumieć terminologię medyczną w prostszym języku, czerpać wiedzę od innych osób żyjących z chorobami przewlekłymi oraz przygotować się do rozmów z zespołem medycznym.

Choroba Leśniowskiego-Crohna może wiązać się z długą listą badań krwi, wyników, leków, wizyt i pytań. Kiedy pojawia się zmęczenie, trudno może być przypomnieć sobie, czy poziom ferrytyny był niski sześć miesięcy temu, jaki był twój ostatni wynik badania witaminy B12 albo o co chciałeś zapytać podczas następnej wizyty.

Dzięki mama health możesz:

• Znajdź specjalistów i placówki medyczne w Twojej okolicy. Wyszukaj odpowiednich lekarzy i kliniki oraz zapoznaj się z informacjami o ich specjalizacjach.
• Ucz się od innych osób, które zmagają się z tą samą chorobą. Zapoznaj się z pytaniami i doświadczeniami ludzi, którzy rozumieją, jak może wyglądać codzienne życie z przewlekłą chorobą. Indywidualne doświadczenia są różne i nie zastępują porady lekarza.
• Zrozum wyniki badań i raporty medyczne napisane prostszym językiem. Wyniki dotyczące hemoglobiny, ferrytyny, CRP, żelaza czy witaminy B12 mogą zawierać nieznane terminy. Strona mama health oferuje wyjaśnienia, które ułatwią ci zrozumienie tych informacji i rozmowę o nich z lekarzem.
• Przygotuj uporządkowany raport przed wizytą. Zbierz informacje o objawach, pytaniach, wynikach badań, doświadczeniach związanych z lekami i innych sprawach, które chcesz zapisać, w formie podsumowania, które możesz zabrać ze sobą do zespołu medycznego.

Dla kogoś, kto zmaga się ze zmęczeniem związanym z chorobą Leśniowskiego-Crohna, może to oznaczać zebranie przed wizytą najnowszych wyników badań, informacji o zmianach w poziomie energii, danych dotyczących leków oraz pytań dotyczących żelaza lub witaminy B12.

mama health Zawiera informacje i wskazówki, które pomogą ci lepiej zrozumieć sytuację i przygotować się do wizyty. Nie służy jednak do diagnozowania anemii, ustalania przyczyny nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych ani podejmowania decyzji o tym, jakie leczenie jest dla ciebie odpowiednie.

Jakie pytania mógłbyś zadać zespołowi zajmującemu się leczeniem choroby Leśniowskiego-Crohna na temat anemii?

Odpowiednie pytania mogą pomóc ustalić, czy zmęczenie wiąże się z anemią, niedoborem żelaza, stanem zapalnym, niedoborem witamin czy też z innym czynnikiem.

Możesz na przykład zapytać:

• Czy mój poziom hemoglobiny mieści się w normie?
• Czy sprawdzono mi poziom ferrytyny i nasycenie transferyny?
• Czy stan zapalny ma wpływ na to, jak należy interpretować wynik badania ferrytyny?
• Czy mogę mieć niedobór żelaza, nawet jeśli poziom hemoglobiny mam w normie?
• Czy sprawdzono mi poziom witaminy B12 i kwasu foliowego?
• Czy lokalizacja mojej choroby Leśniowskiego-Crohna zwiększa ryzyko niedoboru witaminy B12?
• Czy wcześniejsza operacja jelit może wpływać na wchłanianie składników odżywczych?
• Jeśli potrzebuję uzupełnić żelazo, jakie mam opcje?
• Jak często powinienem sprawdzać wyniki badań krwi?
• Czy aktywna postać choroby Leśniowskiego-Crohna może mieć wpływ na moją anemię lub zmęczenie?
• Czy są jakieś inne możliwe przyczyny mojego zmęczenia, które warto wziąć pod uwagę?

Zapisanie tych pytań przed wizytą może pomóc ci skupić się na sprawach, które są dla ciebie najważniejsze.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące choroby Leśniowskiego-Crohna i anemii

Czy anemia często występuje przy chorobie Leśniowskiego-Crohna?

Tak. Niedokrwistość to jedno z najczęstszych powikłań chorób zapalnych jelit. ECCO wskazuje niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz niedokrwistość związaną z chorobą przewlekłą jako najczęstsze jej postacie.[1]

W metaanalizie przytoczonej w wytycznych oszacowano, że niedokrwistość występuje u około 27% osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna, choć odsetek ten znacznie się różni w zależności od populacji i aktywności choroby.[1]

Czy choroba Leśniowskiego-Crohna może powodować niski poziom żelaza?

Tak. Choroba Leśniowskiego-Crohna może przyczyniać się do niedoboru żelaza poprzez utratę krwi z przewodu pokarmowego, stan zapalny, zmniejszone spożycie oraz problemy z wchłanianiem żelaza.[1]

Niedobór żelaza może występować zarówno z niedokrwistością, jak i bez niej.

Czy choroba Leśniowskiego-Crohna może powodować niski poziom witaminy B12?

Tak. Niedobór witaminy B12 jest szczególnie istotny, gdy choroba Leśniowskiego-Crohna dotyka jelita cienkiego lub gdy część jelita krętego została chirurgicznie usunięta.[1]

Osoby z podwyższonym ryzykiem mogą potrzebować regularnych badań poziomu witaminy B12.

Czy poziom ferrytyny może być w normie, nawet jeśli masz niedobór żelaza?

Tak. Stan zapalny może podwyższać poziom ferrytyny, co oznacza, że wynik w normie nie zawsze wyklucza niedobór żelaza w aktywnej postaci choroby Leśniowskiego-Crohna.[1]

ECCO twierdzi, że poziom ferrytyny do 100 µg/l może nadal wskazywać na niedobór żelaza, jeśli występuje stan zapalny.

Właśnie dlatego wyniki stężenia ferrytyny zazwyczaj interpretuje się w połączeniu z takimi wskaźnikami jak TSAT, CRP i hemoglobina.

Czy niski poziom żelaza może powodować zmęczenie, nawet jeśli nie masz anemii?

Tak. Niedobór żelaza może wiązać się ze zmęczeniem, nawet zanim poziom hemoglobiny spadnie na tyle, by można było mówić o anemii.[1]

Dlatego warto porozmawiać o uporczywym zmęczeniu, nawet jeśli poziom hemoglobiny mieści się w laboratoryjnym przedziale referencyjnym.

Co jest lepsze w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna: żelazo w postaci doustnej czy dożylnej?

Wybór odpowiedniej postaci żelaza zależy od aktywności choroby, stopnia nasilenia niedokrwistości, tolerancji oraz indywidualnych uwarunkowań.

ECCO zaleca podawanie żelaza dożylnego jako leczenie pierwszego rzutu u osób z klinicznie aktywną chorobą zapalną jelit oraz u tych, którzy wcześniej nie tolerowali żelaza w postaci doustnej. Żelazo w postaci doustnej może być odpowiednie w przypadku łagodnej niedokrwistości z niedoboru żelaza, gdy choroba zapalna jelit jest klinicznie nieaktywna.[1]

Pracownik służby zdrowia może ustalić, które podejście jest odpowiednie w konkretnej sytuacji.

Dlaczego wciąż czuję się zmęczony, skoro mam prawidłowy poziom żelaza?

Zmęczenie w chorobie Leśniowskiego-Crohna może występować niezależnie od anemii czy niedoboru żelaza.[1]

Przyczyną mogą być: aktywny stan zapalny, niedobory żywieniowe, zaburzenia snu, ból, nocna biegunka, czynniki psychologiczne, leki oraz inne schorzenia.

Dlatego uporczywe zmęczenie zasługuje na szerszą ocenę, zamiast zakładać, że zawsze winne jest niedobór żelaza.

Zmęczenie może być jedną z najbardziej frustrujących rzeczy w życiu z chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Możesz spać osiem godzin, a mimo to obudzić się wyczerpany. Wejście po schodach może wydawać się trudniejsze niż zwykle. Trudno ci się skupić w pracy. Albo rutynowe badanie krwi może nagle wykazać niski poziom hemoglobiny, żelaza, ferrytyny lub witaminy B12.

Te problemy mogą być ze sobą powiązane.

Niedokrwistość to jedno z najczęstszych powikłań chorób zapalnych jelit (IBD). Najczęściej występują dwie jej postacie: niedokrwistość z niedoboru żelaza i niedokrwistość związana z przewlekłą chorobą. Przyczyną mogą być też niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego.[1]

Jednak zmęczenie nie musi od razu oznaczać, że masz anemię. Zrozumienie różnych możliwości może pomóc ci w przeprowadzeniu bardziej konstruktywnej rozmowy z zespołem medycznym.