„Ciągle jestem wykończony” — kiedy zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna zaczyna wpływać na codzienne życie

Jak wygląda zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

Zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna może objawiać się jako uporczywe wyczerpanie fizyczne lub psychiczne, które nie jest proporcjonalne do twojej aktywności i może nie ustępować po odpoczynku.

Każdy inaczej odczuwa zmęczenie.

Niektórzy odczuwają to fizycznie. Możesz czuć, że kończyny są ciężkie, chodzenie może wymagać większego wysiłku albo możesz mieć znacznie mniej wytrzymałości niż zwykle.

U niektórych osób skutki psychiczne są szczególnie odczuwalne. Trudniej może być się skupić, zapamiętać informacje, nadążyć za rozmową czy podjąć decyzję.

Może zauważysz, że:

• potrzebując znacznie więcej odpoczynku niż zwykle
• budzę się zmęczony, mimo że spałem
• trudno mi się skupić
• uczucie spowolnienia umysłowego lub „zamglenia”
• potrzeba robienia przerw podczas codziennych czynności
• mniej energii na ćwiczenia
• trudniej jest znaleźć pracę albo studiować
• odwoływanie spotkań z przyjaciółmi, bo jesteś wykończony
• potrzebują więcej czasu na regenerację po wysiłku.

Poziom zmęczenia może się zmieniać. Mogą zdarzyć się dni, kiedy czujesz się dość pełen energii, a zaraz potem takie, kiedy nawet najprostsze czynności wymagają sporego wysiłku.

Ta nieprzewidywalność sama w sobie może utrudniać planowanie codziennego życia.


{{get-started}}
‍

Dlaczego choroba Leśniowskiego-Crohna powoduje tak duże zmęczenie?

Zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna może mieć kilka przyczyn, a jednocześnie może występować więcej niż jedna z nich. Przyczyną mogą być: aktywny stan zapalny, anemia, niedobory żywieniowe, zaburzenia snu, ból, leki oraz czynniki psychologiczne.[1,2]

Zmęczenie należy zatem postrzegać raczej jako objaw, na który może wpływać wiele czynników, a nie jako pojedyncze powikłanie choroby Leśniowskiego-Crohna.

Aktywne zapalenie

Aktywne zapalenie w chorobie Leśniowskiego-Crohna może bezpośrednio przyczyniać się do zmęczenia.

Podczas stanu zapalnego układ odpornościowy uwalnia cząsteczki sygnałowe biorące udział w reakcji zapalnej. Może to wpływać na poziom energii, sen, apetyt i ogólne samopoczucie.

Zmęczenie występuje szczególnie często w okresie aktywnej postaci IBD. Według danych ECCO odczuwa je ponad 80% osób z aktywną postacią choroby.[1]

Jeśli zmęczenie pojawia się razem z nasilającą się biegunką, bólem brzucha, krwawieniem, utratą wagi, gorączką lub innymi zmianami w objawach choroby Leśniowskiego-Crohna, warto omówić to ze swoim zespołem medycznym.

Niedokrwistość i niedobór żelaza

Niedokrwistość i niedobór żelaza to ważne potencjalne przyczyny zmęczenia w chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Przewlekła utrata krwi z jelit, stan zapalny, upośledzone wchłanianie oraz niedostateczne spożycie składników odżywczych – to wszystko może przyczyniać się do niedoboru żelaza.

Co ważne, niedobór żelaza może powodować zmęczenie, nawet zanim poziom hemoglobiny spadnie na tyle, by można było mówić o anemii.[1]

Może się więc zdarzyć, że ktoś ma w normie poziom hemoglobiny, a mimo to ma wyczerpane zapasy żelaza.

Ferytyna, nasycenie transferyny (TSAT), hemoglobina oraz markery stanu zapalnego, takie jak CRP, warto rozpatrywać łącznie, bo stan zapalny może utrudniać interpretację wyników dotyczących żelaza.

Więcej szczegółów znajdziesz w naszym poradniku na temat choroby Leśniowskiego-Crohna oraz anemii, żelaza, witaminy B12 i zmęczenia.

Niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego

U niektórych osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego może przyczyniać się do zmęczenia.

Witamina B12 wchłania się w końcowym odcinku jelita krętego, czyli w części jelita cienkiego, która często jest dotknięta chorobą Leśniowskiego-Crohna.

U osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna obejmującą jelito cienkie lub po operacji jelit ryzyko niedoboru witaminy B12 może być większe.[1]

ECCO zaleca, aby u pacjentów z grupy ryzyka, zwłaszcza tych z chorobami jelita cienkiego, po resekcji jelita lub z makrocytózą, co najmniej raz w roku sprawdzać poziom witaminy B12 i kwasu foliowego.[1]

Zły sen

Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna mogą wpływać zarówno na ilość, jak i na jakość snu.

Nocna biegunka może budzić cię wielokrotnie. Ból brzucha może utrudniać zasypianie. Stres związany z koniecznością pójścia do toalety też może utrudniać odprężenie się.

Nawet jeśli spędzasz w łóżku wystarczająco dużo czasu, przerywany sen może sprawić, że następnego dnia będziesz czuł się wyczerpany.

Zmęczenie i sen mogą się wtedy wzajemnie wzmacniać: kiepski sen może pogłębiać zmęczenie, a zmiany w rutynie spowodowane zmęczeniem mogą utrudniać regularne zasypianie.

Ból

Uporczywy ból pochłania energię fizyczną i psychiczną oraz może zakłócać regenerujący sen.

Ból brzucha, ból stawów, objawy w okolicy odbytu czy inne problemy związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna – to wszystko może mieć na to wpływ.

Jeśli ból regularnie zakłóca twój sen lub codzienne czynności, warto o tym wspomnieć osobno, zamiast opisywać tylko zmęczenie.

Odżywianie

Jedzenie za mało albo trudności z zapewnieniem sobie odpowiedniej diety mogą przyczyniać się do spadku energii.

Podczas zaostrzenia bólu brzucha, mdłości, biegunki lub zmniejszonego apetytu jedzenie może sprawiać większą trudność.

Niektórzy ludzie ograniczają też spożycie niektórych produktów, bo obawiają się, że objawy ze strony układu pokarmowego mogą się pogorszyć.

Choroba Leśniowskiego-Crohna może wpływać na wchłanianie niektórych składników odżywczych, zwłaszcza gdy zajęte jest jelito cienkie lub po niektórych operacjach jelitowych.[1]

Nie ma jednej diety, która wyjaśniałaby lub rozwiązywała problem zmęczenia związanego z chorobą Leśniowskiego-Crohna u wszystkich. Jeśli ciągle martwisz się kwestiami żywieniowymi, możesz porozmawiać o tym z zespołem zajmującym się chorobami zapalnymi jelit (IBD) albo z odpowiednio wykwalifikowanym dietetykiem.

Leki

Niektóre leki mogą powodować zmęczenie, choć zmęczenie może też wynikać z samej choroby, w leczeniu której stosuje się dany lek.

Jeśli po rozpoczęciu przyjmowania leku lub zmianie dawki pojawi się zmęczenie lub jego nasilenie ulegnie zmianie, zanotuj, kiedy to nastąpiło, i porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem.

Nie przerywaj przyjmowania przepisanych leków na chorobę Leśniowskiego-Crohna z powodu zmęczenia bez skonsultowania się z lekarzem prowadzącym.

Zdrowie psychiczne i napięcie emocjonalne

Życie z przewlekłą i nieprzewidywalną chorobą może być wyczerpujące emocjonalnie, a także wymagające fizycznie.

Planowanie wizyt w toalecie, radzenie sobie z bólem, martwienie się o nawroty choroby, opuszczanie pracy czy spotkań towarzyskich oraz ciągłe tłumaczenie innym, czym jest choroba Leśniowskiego-Crohna – to wszystko może wymagać sporo energii.

U osób z IBD lęk i depresja też wiążą się ze zmęczeniem.[1]

Nie oznacza to, że zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna to tylko „w twojej głowie”. Choroba fizyczna, sen, odżywianie, zdrowie psychiczne i codzienny stres mogą na siebie wzajemnie oddziaływać.

Czy zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna może się utrzymywać nawet w okresie remisji?

Tak. Zmęczenie może się utrzymywać nawet wtedy, gdy choroba Leśniowskiego-Crohna jest w stanie remisji lub wykazuje jedynie niewielką aktywność.[1]

To może być mylące.

Jeśli ból brzucha i biegunka ustąpiły, możesz spodziewać się, że jednocześnie wróci ci energia. Nie zawsze tak się jednak dzieje.

Według danych ECCO zmęczenie występuje u około 40–60% osób z nieaktywną lub łagodnie aktywną chorobą zapalną jelit.[1]

Utrzymujące się zmęczenie w okresie remisji może wynikać z kilku czynników, między innymi:

• niedobór żelaza bez anemii
• niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego
• kiepski sen
• ból
• działanie leków
• problemy żywieniowe
• lęk lub depresja
• osłabiona kondycja fizyczna
• inna choroba niezwiązana z chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Utrzymujące się zmęczenie nie oznacza więc automatycznie, że choroba Leśniowskiego-Crohna znów jest aktywna.

Nie oznacza to też, że po prostu trzeba się z tym objawem pogodzić.

Skąd wiadomo, czy zmęczenie wynika z anemii?

Na podstawie samych objawów nie da się wiarygodnie stwierdzić, czy zmęczenie wynika z anemii. Żeby rozpoznać anemię i sprawdzić, czy nie brakuje ci żelaza albo witamin, trzeba zrobić badania krwi.[1]

Niedokrwistość może powodować:

• zmęczenie
• słabość
• zawroty głowy
• bóle głowy
• duszność
• zmniejszona wytrzymałość wysiłkowa
• trudności z koncentracją
• wyraźne lub przyspieszone bicie serca.

Jednak wiele z tych objawów pokrywa się z objawami innych przyczyn zmęczenia.

Wstępne badania w kierunku niedokrwistości przy nieswoistych zapaleniach jelit mogą obejmować morfologię krwi, średnią objętość krwinki (MCV), retikulocyty, ferrytynę, nasycenie transferyny, CRP, witaminę B12 i kwas foliowy.[1]

To jest szczególnie ważne, bo niedobór żelaza może występować nawet bez anemii.

Jeśli ciągle czujesz się wyczerpany, mimo że wynik badania hemoglobiny jest w normie, możesz zapytać swój zespół medyczny, czy wzięto pod uwagę też inne możliwe przyczyny.

Czy zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna może wpływać na koncentrację i pamięć?

Tak. Zmęczenie może utrudniać koncentrację, skupienie, pamięć i podejmowanie decyzji.

Czasami mówi się o tym potocznie jako o „mgle mózgowej”.

Może się zdarzyć, że będziesz ciągle czytać to samo zdanie, zapomnisz, po co wszedłeś do pokoju, stracisz wątek podczas rozmowy albo zajmie ci więcej czasu wykonanie znanych ci zadań.

Niedobór żelaza może też wiązać się z zaburzeniami funkcji poznawczych, nawet jeśli nie występuje anemia.[1]

Zmęczenie psychiczne może być szczególnie uciążliwe w pracy czy na studiach, bo dla ludzi wokół ciebie może nie być oczywiste.

Robienie notatek, ograniczanie niepotrzebnego wielozadaniowości oraz planowanie trudniejszych zadań na pory dnia, kiedy zazwyczaj masz więcej energii, może ułatwić organizację codziennych obowiązków.

Co możesz zrobić, gdy zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna zaczyna wpływać na codzienne życie?

Zacznij od tego, że potraktujesz zmęczenie jako objaw, o którym warto porozmawiać, zamiast zakładać, że po prostu musisz to przetrwać.

Nie ma jednej strategii radzenia sobie ze zmęczeniem, która sprawdzałaby się u wszystkich osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna, bo przyczyny tego stanu są u każdego inne.

Istnieje kilka praktycznych sposobów, które pomogą ci zrozumieć swój własny schemat postępowania i przygotować się do rozmowy z zespołem medycznym.

Śledź, kiedy zmienia się twój poziom energii

Nie musisz zapisywać każdej godziny swojego dnia.

Zamiast tego zwróć uwagę na główne wzorce:

• kiedy zmęczenie daje się we znaki
• jak dobrze spałeś
• czy objawy ze strony układu pokarmowego były tego dnia silniejsze
• czy odczuwałeś ból
• czy udało ci się normalnie zjeść
• czy aktywność fizyczna zmniejszała zmęczenie, czy je pogłębiała
• czy ostatnio zmieniłeś leki
• czy zmęczenie przebiega według przewidywalnego schematu.

Z czasem może to ułatwić opisywanie wzorców.

Zrób listę najważniejszych rzeczy

Kiedy masz mało energii, próba załatwienia wszystkiego w „dobry dzień” może czasem sprawić, że potem będziesz kompletnie wyczerpany.

Może to pomóc ustalić, które działania naprawdę trzeba wykonać, a które mogą poczekać.

Nie oznacza to, że musisz rezygnować z rzeczy, które sprawiają ci przyjemność. Chodzi o to, żeby świadomie wykorzystywać ograniczoną energię, zamiast traktować każde zadanie jako równie pilne.

Podziel trening na intensywne dni

Czasami łatwiej jest wplatać krótkie przerwy na odpoczynek, niż czekać, aż zmęczenie zmusi cię do zatrzymania się.

Na przykład z wymagającym dniem w pracy, podróżą, wizytą u lekarza czy spotkaniem towarzyskim łatwiej sobie poradzić, jeśli zaplanujesz sobie trochę czasu na odpoczynek przed i po tych wydarzeniach.

Porozmawiaj z ludźmi wokół ciebie

Zmęczenie jest w dużej mierze niewidoczne.

Przyjaciele, koledzy, nauczyciele czy członkowie rodziny mogą nie zdawać sobie sprawy, ile energii wymagają codzienne czynności, gdy objawy choroby Leśniowskiego-Crohna dają się we znaki.

Sam decydujesz, ile chcesz o tym opowiedzieć. Nawet proste wyjaśnienie, że zmęczenie jest częścią twojej przewlekłej choroby, może pomóc innym zrozumieć, dlaczego poziom twojej energii bywa zmienny.

Czy ćwiczenia mogą pomóc w walce ze zmęczeniem związanym z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

Odpowiednia aktywność fizyczna może poprawiać ogólne samopoczucie i zmniejszać zmęczenie u niektórych osób z IBD, ale należy ją dostosować do indywidualnej sytuacji.

Kiedy jesteś wyczerpany, rada, żeby „więcej ćwiczyć”, może wydawać się nierealna.

Aktywność fizyczna nie musi oznaczać intensywnego treningu. W zależności od twojego stanu zdrowia i aktualnej aktywności choroby Leśniowskiego-Crohna może to być spacer, łagodne ćwiczenia ruchowe, jazda na rowerze, pływanie lub inna aktywność, którą dobrze znosisz i która sprawia ci przyjemność.

Podczas silnego zaostrzenia, po operacji, przy znacznej anemii lub gdy po prostu źle się czujesz, twoje możliwości mogą się znacznie różnić.

Jeśli nie masz pewności, jaki poziom aktywności jest dla ciebie odpowiedni, porozmawiaj o tym ze swoim zespołem medycznym.

Czy dłuższy sen pomaga na zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

Dłuższy sen niekoniecznie pomaga w walce ze zmęczeniem związanym z chorobą Leśniowskiego-Crohna, zwłaszcza gdy przyczyniają się do niego stany zapalne, anemia, niedobory składników odżywczych, ból lub inne czynniki leżące u podstaw tej choroby.

Sen wciąż jest ważny.

Regularny harmonogram snu i radzenie sobie z objawami, które ciągle cię budzą, mogą pomóc w poprawie jakości snu. Ale jeśli potrzebujesz dużo snu, a mimo to nadal czujesz się wyczerpany, warto o tym powiedzieć swojemu zespołowi medycznemu.

Możesz sprawdzić, czy:

• masz kłopoty z zasypianiem
• biegunka cię budzi
• ból cię budzi
• budzisz się dużo wcześniej, niż zamierzałeś
• śpisz długo, ale nadal czujesz się zmęczony
• Regularnie potrzebujesz drzemek w ciągu dnia.

To może pomóc odróżnić brak snu od zmęczenia, które utrzymuje się mimo odpowiedniej ilości czasu spędzonego w łóżku.

Kiedy warto porozmawiać z lekarzem o zmęczeniu związanym z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

O uporczywym, nasilającym się lub niewyjaśnionym zmęczeniu warto porozmawiać, gdy zaczyna ono przeszkadzać ci w codziennych czynnościach lub pojawia się razem z innymi objawami.

Na przykład warto wspomnieć o zmęczeniu, gdy:

• sytuacja coraz bardziej się pogarsza
• odpoczynek tego nie poprawia
• masz trudności z wykonywaniem zwykłych codziennych czynności
• zaczynasz mieć trudności z oddychaniem podczas czynności, z którymi wcześniej radziłeś sobie bez problemu
• czujesz zawroty głowy lub oszołomienie
• czujesz, że twoje serce bije niezwykle szybko lub to jest wyraźnie odczuwalne
• masz krew w stolcu
• nagorszała się biegunka albo ból brzucha
• niechcący tracisz na wadze
• czujesz drętwienie lub mrowienie
• zmęczenie pojawiło się po zmianie leków
• mieliście wcześniej anemię, niedobór żelaza lub niski poziom witaminy B12.

Silna duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie, obfite krwawienie lub gwałtowne nasilenie objawów wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Co warto zapisać przed kolejną wizytą u lekarza w sprawie choroby Leśniowskiego-Crohna?

Krótki zapis dotyczący twojego poziomu energii, snu, objawów choroby Leśniowskiego-Crohna, leków i ostatnich wyników badań może pomóc ci łatwiej wyjaśnić kwestię zmęczenia podczas wizyty.

Możesz nagrać:

• kiedy pojawiło się zmęczenie
• czy pojawiło się to nagle, czy stopniowo
• ile dni w tygodniu to cię dotyka
• jakie czynności stały się trudniejsze
• czy odpoczynek albo sen pomagają
• jak dobrze śpisz
• zmiany w zakresie biegunki, bólu, krwawienia lub apetytu
• ostatnie zmiany wagi
• leki i suplementy
• ostatnie zmiany w przyjmowanych lekach
• przebyta anemia, niedobór żelaza lub niedobór witaminy B12
• wyniki ostatnich badań krwi, jeśli je masz.

Jednym z przydatnych sposobów jest opisanie, czego zmęczenie ci uniemożliwia.

„Czuję się zmęczony” to pewna informacja.

„Kiedyś chodziłem do pracy 20 minut, ale teraz muszę zatrzymać się w połowie drogi” albo „Śpię dziewięć godzin, ale ledwo daję radę nie zasnąć podczas popołudniowych spotkań” – to daje lepszy obraz tego, jak zmęczenie wpływa na codzienne życie.

W jaki sposób organizacja „ mama health ” może ci pomóc, skoro zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna jest trudne do wyjaśnienia?

mama health może pomóc ci uporządkować swoje doświadczenia i informacje dotyczące zdrowia, zrozumieć terminologię medyczną w prostszy sposób, czerpać wiedzę od innych osób żyjących z chorobami przewlekłymi oraz przygotować się do rozmów z zespołem medycznym.

Zmęczenie bywa trudne do opisania, bo zmienia się z dnia na dzień i często wpływa na kilka aspektów życia naraz.

Dzięki mama health możesz:

• Znajdź specjalistów i placówki medyczne w Twojej okolicy. Wyszukaj odpowiednich lekarzy i kliniki oraz zapoznaj się z informacjami o ich specjalizacjach.
• Ucz się od innych osób, które zmagają się z tą samą chorobą. Zapoznaj się z pytaniami i doświadczeniami ludzi, którzy rozumieją, jak wygląda życie z przewlekłą chorobą. Indywidualne doświadczenia mogą się różnić i nie zastępują porady lekarskiej.
• Zrozum wyniki badań i raporty medyczne napisane prostszym językiem. Wyniki dotyczące hemoglobiny, ferrytyny, żelaza, CRP czy witaminy B12 mogą zawierać nieznane terminy. Strona mama health oferuje przystępne objaśnienia, dzięki którym łatwiej będzie ci zrozumieć te informacje i omówić je z lekarzem.
• Przygotuj uporządkowany raport przed wizytą. Zbierz informacje o objawach, pytaniach, wynikach badań, doświadczeniach związanych z lekami i innych sprawach, które chcesz zapisać, w formie podsumowania, które możesz zabrać ze sobą do zespołu medycznego.

Dla kogoś, kto zmaga się ze zmęczeniem związanym z chorobą Leśniowskiego-Crohna, może to oznaczać, że warto zapisywać zmiany w poziomie energii, snu, objawach ze strony układu pokarmowego, przyjmowanych lekach i ostatnich wynikach badań, zamiast próbować zapamiętać wszystko na wizytę u lekarza.

mama health Zawiera informacje i wskazówki, które pomogą ci lepiej zrozumieć sytuację i przygotować się do wizyty. Nie określa jednak przyczyny zmęczenia, nie interpretuje wyników badań laboratoryjnych jako diagnozy ani nie decyduje, jakie leczenie jest dla ciebie odpowiednie.

O co mógłbyś zapytać swój zespół opieki nad chorymi na chorobę Leśniowskiego-Crohna w związku ze zmęczeniem?

Przydatne pytania mogą pomóc ustalić, czy na zmęczenie mogą wpływać stany zapalne, anemia, niedobory składników odżywczych, sen, leki czy inne czynniki.

Możesz na przykład zapytać:

• Czy aktywność mojej choroby Leśniowskiego-Crohna może wpływać na moje zmęczenie?
• Czy ostatnio robiłem badania na anemię albo niedobór żelaza?
• Czy sprawdzono u mnie poziom ferrytyny i stopień nasycenia transferyny?
• Czy mogę mieć niedobór żelaza, nawet jeśli poziom hemoglobiny mam w normie?
• Czy w mojej sytuacji warto rozważyć suplementację witaminą B12 lub kwasem foliowym?
• Czy któreś z moich leków może powodować zmęczenie?
• Czy może to mieć związek ze złym snem?
• Czy są jakieś inne możliwe przyczyny zmęczenia, które warto wziąć pod uwagę?
• Czy rozmowa o odżywianiu z dietetykiem specjalizującym się w chorobach zapalnych jelit byłaby dla mnie pomocna?
• Jak mogę dostosować aktywność fizyczną do mojego obecnego stanu zdrowia i poziomu energii?

Zapisanie pytań, które są dla ciebie najważniejsze, może pomóc ci je zapamiętać podczas wizyty.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące zmęczenia związanego z chorobą Leśniowskiego-Crohna

Czy skrajne zmęczenie to normalne objawy choroby Leśniowskiego-Crohna?

Zmęczenie to bardzo częsty objaw w chorobie Leśniowskiego-Crohna, ale silnego lub długotrwałego wyczerpania nie należy od razu lekceważyć jako czegoś, z czym po prostu trzeba się pogodzić.

Według danych ECCO zmęczenie występuje u ponad 80% osób z aktywną postacią IBD oraz u około 40–60% osób, u których choroba jest w stanie nieaktywnym lub wykazuje łagodną aktywność.[1]

Ponieważ na to może wpływać kilka czynników, które da się leczyć lub kontrolować, warto porozmawiać o uporczywym zmęczeniu ze swoim zespołem medycznym.

Dlaczego czuję się wyczerpany, skoro moja choroba Leśniowskiego-Crohna jest w remisji?

Zmęczenie może utrzymywać się nawet w okresie remisji, bo aktywne zapalenie jelit to tylko jeden z możliwych czynników przyczyniających się do tego stanu.

Do tego mogą się przyczyniać: niedobór żelaza, anemia, niedobory witamin, słaba jakość snu, ból, skutki uboczne leków, odżywianie, zdrowie psychiczne, gorsza kondycja fizyczna i inne problemy zdrowotne.

Twój zespół medyczny może rozważyć te możliwości w oparciu o twoją indywidualną sytuację.

Dlaczego czuję się zmęczony, mimo że wyniki moich badań krwi są w normie?

Rutynowe badania krwi nie pozwalają wykryć wszystkich możliwych przyczyn zmęczenia.

Na przykład niedobór żelaza może występować bez anemii, a zmęczenie może też wynikać ze snu, bólu, odżywiania, zdrowia psychicznego, leków lub innych schorzeń.

Warto wyjaśnić, jakie badania zostały wykonane, zamiast zakładać, że „normalne wyniki badań krwi” wykluczają wszystkie możliwe przyczyny.

Czy niski poziom żelaza może powodować zmęczenie, nawet jeśli nie ma anemii?

Tak. Niedobór żelaza może powodować objawy, nawet jeśli poziom hemoglobiny mieści się w normie.[1]

ECCO zwraca uwagę, że niedobór żelaza bez niedokrwistości może wiązać się ze zmęczeniem, obniżoną wydajnością fizyczną, zaburzeniami funkcji poznawczych, bólami głowy, problemami ze snem oraz zespołem niespokojnych nóg.

Czy niedobór witaminy B12 może pogłębiać zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna?

Niedobór witaminy B12 może przyczyniać się do zmęczenia, zwłaszcza u osób, u których choroba Leśniowskiego-Crohna dotyka jelita cienkiego lub które przeszły pewne resekcje jelita.[1]

Niedobór witaminy B12 może też powodować objawy neurologiczne, takie jak mrowienie czy drętwienie.

Czy „mgła mózgowa” w chorobie Leśniowskiego-Crohna ma związek ze zmęczeniem?

Zmęczenie psychiczne może utrudniać koncentrację, pamięć, skupienie i podejmowanie decyzji.

Ludzie często opisują te doznania jako „mgłę mózgową”. Jednak mgła mózgowa nie jest objawem charakterystycznym wyłącznie dla choroby Leśniowskiego-Crohna, a utrzymujące się zmiany funkcji poznawczych mogą mieć wiele przyczyn.

Czy powinienem po prostu odpocząć, kiedy choroba Leśniowskiego-Crohna sprawia, że jestem wyczerpany?

Odpoczynek może pomóc, ale uporczywe zmęczenie związane z chorobą Leśniowskiego-Crohna może nie ustąpić tylko dzięki dłuższemu spaniu czy odpoczynkowi.

Jeśli zmęczenie ciągle wpływa na pracę, naukę, relacje, aktywność fizyczną czy podstawowe codzienne czynności, porozmawiaj o tym ze swoim zespołem medycznym – może to pomóc w ustaleniu, co może być tego przyczyną.

W niektóre dni, gdy chorujesz na chorobę Leśniowskiego-Crohna, zmęczenie może wydawać się nieproporcjonalne do tego, ile faktycznie zrobiłeś.

Może się zdarzyć, że obudzisz się wyczerpany nawet po pełnej nocy snu. Radzenie sobie w pracy czy na studiach może wymagać znacznie więcej wysiłku. Przygotowanie obiadu, ćwiczenia, spotkanie z przyjaciółmi, a nawet wzięcie prysznica mogą zacząć wydawać się ogromnym wyzwaniem.

Ten rodzaj zmęczenia to powszechnie znany problem w przypadku chorób zapalnych jelit (IBD).

Zgodnie z wytycznymi Europejskiej Organizacji ds. Choroby Leśniowskiego-Crohna i Zapalenia Jelita Grubego (ECCO) zmęczenie występuje u około 40–60% osób z nieaktywną lub łagodnie aktywną postacią IBD oraz u ponad 80% osób z aktywną postacią choroby.[1]

U niektórych osób zmęczenie ustępuje wraz z ustępowaniem objawów choroby Leśniowskiego-Crohna. U innych natomiast utrzymuje się nawet wtedy, gdy objawy ze strony układu pokarmowego są stosunkowo łagodne.

Zrozumienie możliwych przyczyn może być przydatnym pierwszym krokiem do rozmowy z zespołem medycznym na temat uporczywego zmęczenia.

Zastrzeżenie: Niniejsza treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi wyrobu medycznego. Strona mama health oferuje informacje i wsparcie, ale nie zastępuje lekarza.