Każdego dnia z POChP pojawia się nowe pytanie

Czym jest POChP?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to długotrwała choroba płuc, która powoduje trwałe ograniczenie przepływu powietrza i objawy oddechowe. Obejmuje ona różne stopnie rozedmy płuc, chorobę małych dróg oddechowych oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli.

‍

Zaostrzenia, czyli okresy nagłego nasilenia objawów, mogą wymagać pilnego leczenia lub hospitalizacji, a leczenie ma na celu zarówno zapobieganie im, jak i łagodzenie objawów na co dzień.

Co powoduje POChP?

Najczęstszą przyczyną jest długotrwałe narażenie na dym tytoniowy. Inne przyczyny to pyły i substancje chemiczne występujące w miejscu pracy, dym z spalania biomasy w pomieszczeniach, zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz oraz nieprawidłowy rozwój płuc.

‍

Niewielka część przypadków wiąże się z niedoborem alfa-1-antytrypsyny – dziedziczną chorobą, która może prowadzić do wczesnej rozedmy płuc. Astma i nawracające infekcje dróg oddechowych w dzieciństwie też mogą przyczyniać się do utrzymującego się ograniczenia przepływu powietrza. Kilka innych chorób płuc powoduje podobną duszność, a w poradniku mama health poświęconym zwłóknieniu płuc i POChP wyjaśniono, czym się one różnią.

Możliwości leczenia

Leczenie obejmuje rzucenie palenia, jeśli to konieczne, inhalacyjne leki rozszerzające oskrzela, wybrane kombinacje kortykosteroidów wziewnych, szczepienia, rehabilitację oddechową, aktywność fizyczną oraz plan postępowania w przypadku zaostrzeń. Prawidłowa technika stosowania inhalatora jest kluczowa i warto ją regularnie sprawdzać, bo nawet dobrze dobrany inhalator, używany nieprawidłowo, daje bardzo słabe efekty.

‍

W wybranych przypadkach wskazane może być stosowanie tlenoterapii, wentylacji nieinwazyjnej, zabiegów redukcji objętości płuc lub przeszczepu. Zaostrzenia leczy się w zależności od stopnia nasilenia, stosując silniejsze leki rozszerzające oskrzela, kortykosteroidy, antybiotyki (jeśli są wskazane) oraz wsparcie oddechowe. Opiekę koordynuje zespół specjalistów ds. chorób oddechowych, a lista ośrodków pulmonologicznych i oddechowych w Szwajcarii na stronie mama health pokazuje, gdzie można uzyskać specjalistyczną pomoc. Pytania między wizytami można kierować na stronę mama health – to bezpłatne wsparcie dla osób z POChP oparte na wiedzy medycznej i doświadczeniach innych osób.

Życie z POChP

Rzucenie palenia to najskuteczniejszy sposób na ochronę funkcji płuc, a wsparcie w tym zakresie zapewnia zespół pulmonologiczny – nie jest to coś, z czym każdy musi sobie radzić sam.

‍

Codzienna opieka opiera się na stosowaniu inhalatorów zgodnie z zaleceniami, sprawdzaniu techniki inhalacji, jak największej aktywności fizycznej oraz regularnych szczepieniach i rehabilitacji oddechowej. Pisemny plan postępowania w przypadku zaostrzeń pomaga szybko zareagować na nasilenie duszności, zwiększoną ilość plwociny lub zmianę jej koloru. Odżywianie, lęk, sen i współistniejące choroby serca też są częścią opieki nad chorymi na POChP, a nie czymś, co pozostaje poza nią.

‍

Zmęczenie i zaburzenia snu to częste, ale często niedoceniane problemy – więcej na ten temat znajdziesz w poradnikach serwisu mama health poświęconych zmęczeniu związanemu z chorobą płuc oraz przewlekłej bezsenności. Zmiany, jakie zachodzą z tygodnia na tydzień, możesz śledzić w jednym miejscu dzięki aplikacji „ mama health ” – darmowej aplikacji poświęconej POChP, stworzonej we współpracy z naszymi lekarzami.
‍

Co można poprawić dzięki leczeniu?

POChP to choroba przewlekła i nie w pełni odwracalna, ale dzięki leczeniu objawy, wydolność wysiłkowa i jakość życia mogą się znacznie poprawić. Zwłaszcza rehabilitacja oddechowa zmienia to, co ludzie są w stanie robić, a to, jak bardzo leczenie pomaga, zależy od funkcji płuc, częstotliwości zaostrzeń, poziomu tlenu, odżywiania, poziomu aktywności i innych czynników – a wszystko to zespół pulmonologiczny na bieżąco ocenia.

Kto jest narażony na rozwój POChP?

Czynniki ryzyka to między innymi narażenie na dym papierosowy, cygarowy, z fajki czy bierny; pyły, opary i substancje chemiczne w miejscu pracy; dym z paliw biomasowych w pomieszczeniach; zanieczyszczenie powietrza; zaawansowany wiek; zaburzenia rozwoju płuc; nawracające choroby układu oddechowego w dzieciństwie; astma; oraz niedobór alfa-1-antytrypsyny.

‍

Do powikłań zaliczają się infekcje dróg oddechowych, nadciśnienie płucne, choroby serca, utrata wagi, lęk i depresja. Przewodnik organizacji „ mama health ” dotyczący depresji w przypadku chorób przewlekłych porusza kwestie zdrowia psychicznego, które stanowią integralną część opieki nad chorymi na POChP, a nie są od niej oddzielone.

Jakie są objawy POChP?

Do typowych objawów należą duszności, przewlekły kaszel, odkrztuszanie plwociny, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zmniejszona wytrzymałość wysiłkowa, częste infekcje dróg oddechowych, zmęczenie i niezamierzona utrata wagi. Zaostrzenia powodują nagły wzrost duszności, kaszlu lub ilości plwociny, wykraczający poza normalne wahania w ciągu dnia.

‍

Często to właśnie uporczywy kaszel skłania do pierwszej wizyty u lekarza, a poradnik serwisu mama health na temat uporczywego kaszlu i tego, kiedy warto zgłosić się do lekarza, zawiera informacje o tym, na co warto zwrócić uwagę. Warto też zwrócić uwagę na apetyt i wagę – o tym przeczytasz w artykule „Co jeść przy chorobach płuc”.

Jak diagnozuje się POChP?

Lekarz sprawdza objawy oddechowe, palenie tytoniu i narażenie zawodowe, przebyte infekcje, historię astmy oraz zaostrzenia. Kluczowym badaniem jest spirometria przed i po podaniu leku rozszerzającego oskrzela, która wykazuje utrzymującą się obturację przepływu powietrza podczas wydechu. Dodatkowo można wykonać badania obrazowe klatki piersiowej, pomiar stężenia tlenu oraz badania krwi, które interpretuje się łącznie z objawami i historią narażenia.

‍

W zależności od stopnia zaawarzania choroby można dodać pulsoksymetrię, prześwietlenie klatki piersiowej lub tomografię komputerową, morfologię krwi, analizę gazometrii krwi tętniczej, test wysiłkowy i badania kardiologiczne. U każdej osoby, u której zdiagnozowano POChP – zwłaszcza we wczesnym stadium lub w nietypowym przebiegu – zaleca się co najmniej jednokrotne wykonanie badania na niedobór alfa-1-antytrypsyny. Wyniki spirometrii, raporty z tomografii komputerowej i pisma lekarskie można przeczytać w przystępnym języku w aplikacji „ mama health ” – darmowej aplikacji wspierającej osoby z POChP.

‍