Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to długotrwała choroba płuc, która powoduje trwałe ograniczenie przepływu powietrza i objawy oddechowe. Obejmuje ona różne stopnie rozedmy płuc, chorobę małych dróg oddechowych oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli.
POChP zazwyczaj postępuje z upływem czasu, ale tempo pogorszenia stanu można spowolnić. Zaostrzenia – czyli okresy nagłego nasilenia objawów – mogą przyspieszyć utratę wydolności płuc i mogą wymagać pilnego leczenia lub hospitalizacji.
Najczęstszą przyczyną jest długotrwałe narażenie na dym tytoniowy. Inne przyczyny to pyły i substancje chemiczne występujące w miejscu pracy, dym z spalania biomasy w pomieszczeniach, zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz oraz nieprawidłowy rozwój płuc.
Niewielka część przypadków wiąże się z niedoborem alfa-1-antytrypsyny – dziedziczną chorobą, która może prowadzić do wczesnej rozedmy płuc. Astma i powtarzające się infekcje dróg oddechowych w dzieciństwie też mogą przyczyniać się do utrzymującego się ograniczenia przepływu powietrza.
Diagnoza wymaga wyników spirometrii wskazujących na niedrożność dróg oddechowych po zastosowaniu leku rozszerzającego oskrzela, które należy interpretować w połączeniu z objawami i historią narażenia. W celu scharakteryzowania choroby lub wykluczenia innych schorzeń można wykonać badania obrazowe klatki piersiowej, pomiar stężenia tlenu, badania krwi oraz badanie poziomu alfa-1-antytrypsyny.
Leczenie obejmuje rzucenie palenia, inhalacyjne leki rozszerzające oskrzela, wybrane kombinacje kortykosteroidów wziewnych, szczepienia, rehabilitację oddechową, aktywność fizyczną oraz plan postępowania w przypadku zaostrzeń. Niezbędna jest prawidłowa technika stosowania inhalatora.
W wybranych zaawansowanych przypadkach wskazane może być stosowanie tlenoterapii, wentylacji nieinwazyjnej, zabiegów redukcji objętości płuc lub przeszczepu. Zaostrzenia leczy się w zależności od stopnia nasilenia, stosując silniejsze leki rozszerzające oskrzela, kortykosteroidy, antybiotyki w razie potrzeby oraz wsparcie oddechowe.
Rzucenie palenia to najskuteczniejszy sposób na spowolnienie postępu choroby. Pacjenci powinni używać inhalatorów dokładnie zgodnie z zaleceniami, regularnie sprawdzać technikę inhalacji, prowadzić aktywny tryb życia oraz stosować się do zaleceń dotyczących szczepień i rehabilitacji oddechowej.
Pisemny plan postępowania w przypadku zaostrzeń może pomóc pacjentom szybko zareagować na nasilenie duszności, zwiększoną ilość plwociny lub zmianę jej koloru. Należy też zwrócić uwagę na odżywianie, lęk, sen i współistniejące choroby serca.
Zgłoś się na pogotowie, jeśli wystąpią u Ciebie: silna lub szybko nasilająca się duszność, niemożność wypowiedzenia pełnych zdań, sinienie lub poszarzenie warg, nagłe splątanie lub senność, ból w klatce piersiowej, odkrztuszanie krwi, bardzo niskie stężenie tlenu we krwi albo brak ulgi po zażyciu leków ratunkowych.
POChP to choroba przewlekła, której nie da się w pełni wyleczyć, ale dzięki leczeniu objawy, wydolność fizyczna i jakość życia mogą się znacznie poprawić. Rokowanie zależy od funkcji płuc, częstotliwości zaostrzeń, tego, czy palisz, poziomu tlenu, odżywiania, aktywności fizycznej i innych chorób.
Czynniki ryzyka to między innymi narażenie na dym papierosowy, cygarowy, fajkowy lub bierny; pyły, opary i substancje chemiczne w miejscu pracy; dym z paliw biomasowych w pomieszczeniach; zanieczyszczenie powietrza; zaawansowany wiek; zaburzenia rozwoju płuc; nawracające choroby układu oddechowego w dzieciństwie; astma oraz niedobór alfa-1-antytrypsyny. Powikłania to między innymi infekcje dróg oddechowych, nadciśnienie płucne, choroby serca, utrata wagi, lęk, depresja i niewydolność oddechowa.
Do typowych objawów należą postępująca duszność, przewlekły kaszel, odkrztuszanie, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zmniejszona wytrzymałość wysiłkowa, częste infekcje dróg oddechowych, zmęczenie oraz niezamierzona utrata wagi w zaawansowanym stadium choroby. Zaostrzenia powodują nagłe nasilenie duszności, kaszlu lub odkrztuszania, wykraczające poza normalne codzienne wahania.
Lekarz sprawdza objawy ze strony układu oddechowego, palenie tytoniu i narażenie zawodowe, przebyte infekcje, historię astmy oraz zaostrzenia. Kluczowym badaniem jest spirometria przed i po podaniu leku rozszerzającego oskrzela, która wykazuje utrzymującą się obturację przepływu powietrza podczas wydechu.
W zależności od stopnia zaawansowania choroby można dodać pulsoksymetrię, prześwietlenie klatki piersiowej lub tomografię komputerową, morfologię krwi, analizę gazometrii krwi tętniczej, test wysiłkowy oraz badania kardiologiczne. U osób z rozpoznaniem POChP zaleca się co najmniej jednokrotne wykonanie badania na niedobór alfa-1-antytrypsyny, zwłaszcza w przypadku wczesnego lub nietypowego przebiegu choroby.
Zadawaj pytania, ucz się i otrzymuj odpowiedzi, które uwzględniają twoją historię i to, na jakim etapie jesteś – stworzone przez tysiące osób, które już przez to przeszły.

Biorąc pod uwagę twoją historię i doświadczenia innych osób w podobnej sytuacji, oto co może ci pomóc...
PCOS • Insulinooporność • 2 wcześniejsze badania laboratoryjne



